Debaty sejmoweI Kadencja

Interpelacja w sprawie rekompensat za przejęte przez państwo nieruchomości w okresie PRL oraz wypłacanych przez gminy odszkodowań w wyniku przegranych procesów o zwrot majątków

   Problem reprywatyzacji to spuścizna PRL, to konsekwencja nacjonalizacji własności prywatnej przeprowadzonej na ogromną skalę, z naruszeniem prawa. Akty nacjonalizacji wydano, łamiąc podstawowe prawo człowieka - prawo własności.    Skoro Rzeczpospolita Polska stała się w 1989 r. demokratycznym państwem prawnym, obowiązkiem państwa jest wyznaczenie właściwej drogi naprawienia krzywd osób pozbawionych własności spowodowanych bezprawną nacjonalizacją. Reprywatyzacja to problem skomplikowany, ale jak wskazują doświadczenia innych państw, nie niemożliwy do rozwiązania.    Rezultatem dotychczasowego zaniechania uchwalenia odpowiedniej ustawy jest utrzymywanie się stanu sprzecznego z ogólnym poczuciem sprawiedliwości, zasadami ochrony własności przyjętymi w obowiązujących Polskę umowach międzynarodowych i w konstytucji. Stan niepewności dotyczy w szczególności mienia państwowego i znajdującego się w dyspozycji samorządu terytorialnego. Od wielu lat wydawane są orzeczenia sądowe oraz decyzje administracyjne, przyznające rację roszczeniom windykacyjnym (zwłaszcza o zwrot nieruchomości) albo odszkodowawczym na ogromne sumy, wynikające z wyliczanej obecnie stuprocentowej wartości naprawianych szkód i takich żądań. Przejmowanie obiektów użyteczności publicznej, w tym szkół, szpitali, domów dziecka, domów opieki społecznej, przedszkoli, doprowadzi do wypowiedzenia umów najmu, zaś koszty wybudowania lub zaadoptowania nowych siedzib spadną na gminy lub budżet państwa. Położenie spornych nieruchomości, blokowanych od kilku lat z powodu roszczeń spadkobierców byłych właścicieli, stanowi hamulec dla jakichkolwiek działań zmierzających do dalszego rozwoju miast. Obecnie gminy nie tylko tracą cenne nieruchomości decydujące często o ich rozwoju, lecz także ponoszą koszty procesów sądowych. Paradoksem jest fakt, że za brak poszanowania elementarnych wartości państwa prawa przez władze PRL koszty znowu poniesie społeczeństwo, które, płacąc podatki na rzecz gmin, pośrednio finansuje koszty procesów postępowania sądowego.    Dalsze utrzymywanie obecnego stanu stanowi zagrożenie dla finansów publicznych, wszelkie odszkodowania są wypłacane z budżetu państwa. Taki stan stwarza poczucie braku ładu prawnego oraz stanu niepewności, co do przestrzegania przez państwo podstawowych zasad Konstytucji RP.    Pytanie: Czy rządowy projekt ustawy o rekompensatach za przejęte przez państwo nieruchomości oraz niektóre inne składniki mienia przewiduje także rekompensaty dla gmin, które w wyniku przegranych już procesów zmuszone są do zwrotu nieruchomości lub wypłaty odszkodowania?    Z wyrazami szacunku    Poseł Marek Polak    Andrychów, dnia 7 czerwca 2006 r.