Debaty sejmoweI Kadencja

Interpelacja w sprawie źródeł finansowania ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi

   Szanowny Panie Ministrze! W dniu 13 kwietnia br. skierowano do Komisji Kultury i Środków Przekazu, Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej, Komisji Zdrowia, z zaleceniem zasięgnięcia opinii Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych, Komisji Kultury Fizycznej i Sportu oraz Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii (druk nr 1625).    Projekt ustawy o zmianie ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1231, z późn. zm.) ma m.in. na celu zmianę przepisów nasuwających wątpliwości interpretacyjne oraz uregulowanie na poziomie ustawowym kwestii kwalifikacji koniecznych do wykonywania świadczeń z zakresu psychoterapii uzależnień, uregulowanie kwestii finansowania działań realizowanych w ramach Narodowego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz kręgu podmiotów odpowiedzialnych za realizację tych działań, poprawę funkcjonowania gminnych komisji rozwiązywania problemów alkoholowych.    Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. 1982 nr 35 poz. 230) była wielokrotnie nowelizowana.    Ustawa nakłada na samorządy wszystkich szczebli określone zadania. Samorząd powiatowy jako jedyny nie ma wskazanych sposobów dofinansowania tych zadań, a są one szczególnie ważne. Dotyczą realizacji celów takich jak:    - prowadzenie placówki terapii w powiecie (poradni leczenia uzależnień) - ustawa nakłada ten obowiązek bezpośrednio na starostę;    - podejmowanie profilaktyki w szkołach, dla których powiat jest organem założycielskim;    - podejmowanie programów przesiewowych oraz interwencji medycznej (detoksykacji) wobec pacjentów szpitali powiatowych;    - podejmowanie działań wobec podopiecznych i ich rodzin w placówkach powiatowych takich, jak domy dziecka, ośrodki szkolno-wychowawcze, domy pomocy społecznej, powiatowe centra pomocy rodzinie, gdzie problemy alkoholowe nabierają szczególnie dramatycznego wyrazu.    Samorząd gminny nie w pełni realizuje powierzone ustawowo zadania, z pewnością jedną z przyczyn jest brak instrumentów finansowych wskazanych dla samorządu powiatowego, co stwarza lukę w całościowo pojmowanym sposobie rozwiązywania problemów alkoholowych.    Faktem jest, że corocznie coraz większe pieniądze wydawane są na różnorodne programy, często przygotowane bez dokonania rzetelnej diagnozy. Faktem jest, że coraz młodsi sięgają po alkohol. Faktem jest, że dostępność do terapii i świadczeń medycznych z roku na rok jest coraz bardziej ograniczona. Powszechne jest przekonanie o nieskuteczności podejmowanych działań. Z różnych środowisk napływają informacje o wydatkowaniu olbrzymich pieniędzy z tzw. korkowego niecelowo.    Celowe natomiast wydaje się włączenie w realizację zadań na rzecz rozwiązywania problemów alkoholowych samorządu powiatowego i jego jednostek oraz określenie środków finansowania tych zadań. Np. opłaty z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych w miejscu przeznaczonym do spożycia skierować do samorządu powiatowego - to pozwoliłoby na efektywniejsze wspieranie działań podejmowanych przez samorządy gminne, które to nie widzą możliwości ze swoich budżetów dofinansowywać zadań określanych jako powiatowe (np. profilaktyka w szkołach średnich, oddziaływania w szpitalach powiatowych, domach dziecka, ośrodkach pomocy społecznej, placówkach wychowawczych).    W związku z powyższym proszę Pana Ministra o odpowiedź na następujące pytania:    1. Dlaczego powiat nie ma takich instrumentów finansowych, jak gmina czy samorząd wojewódzki, mimo określonych do realizacji ustawą o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi zadań?    2. Jak wykorzystywane są opłaty z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych przez gminy? Wiedza taka pozwoli ocenić, na ile przesunięcie części tych środków do samorządu powiatowego nie naruszy realizacji programów przez gminy.    3. W jaki sposób prowadzony jest nadzór nad prawidłowym wykorzystywaniem środków z opłat za zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych? Jaki organ rozpatruje zastrzeżenia odnośnie celowości wydatkowania tych środków finansowych?    Z poważaniem    Poseł Mieczysław Marcin Łuczak    Wieluń, dnia 9 maja 2007 r.