Debaty sejmoweI Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie zrekompensowania emerytom i rencistom kolejowym strat, jakie ponieśli na skutek zaniżenia kwot ekwiwalentu pieniężnego za przysługujący im deputat węglowy w okresie od połowy 1994 r. do końca 1997 r.

   Z upoważnienia prezesa Rady Ministrów, przekazuję poniżej informacje stanowiące odpowiedź na interpelację posłów Andrzeja Szarawarskiego i Grzegorza Woźnego w sprawie zrekompensowania emerytom i rencistom kolejowym wypłat ekwiwalentu pieniężnego za deputat węglowy w latach 1994-1997.    Zaniżone wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za deputat węglowy dla emerytów i rencistów w tym okresie realizowane były na podstawie zarządzenia ministra transportu i gospodarki morskiej nr 47 z dnia 28 paź- dziernika 1994 r. Powołane wyżej zarządzenie wydane na podstawie art. 18 ustawy z dnia 28 kwietnia 1983 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników kolejowych i ich rodzin (DzU nr 23, poz. 29 z późn. zm.) ustalało wysokość tego ekwiwalentu obliczoną na podstawie średniej ceny zbytu 1 tony węgla orzech loco kopalnia roku poprzedzającego rok planowany skorygowaną o przewidywany wskaźnik inflacji na rok następny (wysokość deputatu węglowego przysługującego emerytom i rencistom kolejowym ustalono na poziomie 1800 kg). Tak wyliczona kwota ekwiwalentu pieniężnego określana była w corocznej ustawie budżetowej.    W efekcie powstała sytuacja, która skutkowała różną wysokością ekwiwalentu pieniężnego za deputat węglowy dla czynnych pracowników PKP oraz emerytów i rencistów kolejowych (znacznie korzystniejszą dla czynnych pracowników kolejowych).    Stan ten stanowił podstawę do zaskarżenia tego zarządzenia przez Komisję Krajową NSZZ ˝Solidarność˝ oraz Federację Związków Zawodowych Pracowników PKP do Trybunału Konstytucyjnego, który na rozprawie w dniu 17 czerwca 1997 r. orzekł, że to i kolejne zarządzenie ministra transportu i gospodarki morskiej nr 55 z dnia 30 grudnia 1995 r. w sprawie przydzielania emerytom i rencistom kolejowym deputatu węglowego jest niezgodne z art. 1 przepisów konstytucyjnych pozostawionych w mocy na podstawie art. 77 Ustawy Konstytucyjnej z dnia 17 października 1992 r. o wzajemnych stosunkach między władzą ustawodawczą i wykonawczą Rzeczypospolitej Polskiej oraz o samorządzie terytorialnym i z art. 56 ust. 2 tejże Ustawy Konstytucyjnej oraz z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 28 kwietnia 1983 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników kolejowych i ich rodzin w brzmieniu sprzed nowelizacji tej ustawy, dokonanej art. 7 ustawy z dnia 19 marca 1997 r. o zmianie niektórych upoważnień do wydawania aktów wykonawczych. Przepis ten zmienił brzmienie art. 18, upoważniając ministra transportu i gospodarki morskiej działającego w porozumieniu z ministrem finansów do określenia, w drodze zarządzenia, zasad wypłacania deputatu węglowego emerytom i rencistom kolejowym.    Wydając orzeczenie, Trybunał Konstytucyjny orzekł nie tylko niezgodność zarządzenia nr 55 ministra transportu i gospodarki morskiej z dnia 30 grudnia 1995 r. (jak i wcześniej wydanego zarządzenia nr 47) w sprawie przydzielania emerytom i rencistom kolejowym deputatu węglowego z art. 1 przepisów konstytucyjnych, ale jednocześnie w uzasadnieniu do orzeczenia stwierdził, że ekwiwalent powinien odpowiadać rzeczywistej wartości świadczenia w naturze, co znalazło dopiero swój wyraz w zarządzeniu ministra transportu i gospodarki morskiej z dnia 18 sierpnia 1997 r. w sprawie wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za deputat węglowy dla emerytów i rencistów kolejowych.    Trybunał Konstytucyjny nie zobligował ministra transportu i gospodarki morskiej do regulowania wypłat wyrównań za ubiegłe lata, różnicy między wysokością wypłacanego ekwiwalentu pieniężnego, uprzednio według cen loco kopalnia, a wysokością ekwiwalentu według cen rynkowych.    Nadmieniam, iż źródłem finansowania ekwiwalentów pieniężnych za deputaty węglowe dla emerytów i rencistów kolejowych jest budżet państwa, a środki na ten cel przekazywane są PKP z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Realizacja żądań odszkodowawczych emerytów i rencistów kolejowych, dla której brak podstaw prawnych, wymagałaby wypłaty ze środków tego funduszu kwoty co najmniej 82,5 mln zł (bez odsetek).    Przedstawiając powyższe, pragnę podkreślić, iż problemy, które obecnie są przedmiotem interpelacji, powstały w okresie rządów poprzedniej koalicji. Na ich pozytywne rozwiązanie, zgodne z treścią interpelacji, panowie posłowie mieli wówczas bezpośredni wpływ.    Sekretarz stanu    Krzysztof Tchórzewski    Warszawa, dnia 31 grudnia 1998 r.