Debaty sejmoweI Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie kształtowania polityki gospodarczej i ponoszenia odpowiedzialności za decyzje gospodarcze

   Z upoważnienia prezesa Rady Ministrów pana Jerzego Buzka przekazuję odpowiedź na interpelację pana posła Marka Markiewicza w sprawie kształtowania polityki gospodarczej, w tym zwłaszcza polityki celnej, i ponoszenia odpowiedzialności za decyzje gospodarcze.    Informuję uprzejmie, że polityka celna kształtowana jest w sposób możliwie najkorzystniejszy dla krajowych przedsiębiorstw (rozumianych tu jako przedsiębiorców zarejestrowanych i działających na terenie RP - bez względu na pochodzenie kapitału) z uwzględnieniem wszakże międzynarodowych zobowiązań Polski, wynikających m.in. z przynależności do Światowej Organizacji Handlu (WTO), z udziału w CEFTA oraz ze stowarzyszenia z Unią Europejską. Gospodarka jest oczywiście żywym organizmem, wymagającym okresowo zmian także w zakresie regulacji obrotu handlowego z zagranicą. Corocznie powoływana jest Międzyresortowa Komisja do Opracowania Propozycji Zmian Taryfowych Regulacji Obrotu Towarowego z Zagranicą rozpatrująca przedstawione przez poszczególne resorty wnioski zgłoszone przez przedsiębiorstwa lub organizacje. W pracach tejże komisji prócz urzędników ministerialnych uczestniczą eksperci reprezentatywnych zrzeszeń branżowych. Przedsiębiorcy natomiast informowani są, jakie wymogi formalne musi spełnić oraz kiedy i do kogo musi być składany wniosek w sprawie zmian taryfowych, by został rozpatrzony. Kilkumiesięczny cykl i etapowość przygotowywania przez komisję propozycji zmian taryfowych powoduje, że nie ma możliwości bieżącego informowania wnioskodawców o losach wniosku.    Osobną kwestią pozostają dwa problemy:    1) propozycje komisji nie muszą być uwzględnione przez Radę Ministrów, która rozpatruje je nie tylko pod kątem efektywności w dłuższym horyzoncie czasowym, ale także ocenia w kontekście bieżących uwarunkowań budżetowych;    2) przekazywanie przedsiębiorcy wyprzedzająco informacji o zamierzanych zmianach w regulacjach celnych narusza warunki konkurencyjności wobec braku możliwości pozyskania takiej informacji przez innych przedsiębiorców.    Odnosząc się do będącego przedmiotem interwencji poselskiej przypadku firmy COATS, która dokonała pożytecznej inwestycji w Łodzi budując fabrykę nici przemysłowych i będącej obecnie największym (ok. 80%) krajowym importerem przędzy poliestrowej z włókien ciętych do produkcji nici szwalniczych, chciałabym przedstawić następujące informacje:    Według obowiązującej taryfy celnej w stosunku do podstawowych surowców i półproduktów wykorzystywanych w produkcji nici z włókien poliestrowych ciętych obowiązują następujące stawki konwencyjne:    - włókno służące do produkcji przędzy niciowej PCN 5503 20 00 - 14,3%,    - przędza pojedyncza do produkcji nici PCN 5509 21 - 14,3%,    - nici do szycia z włókien ciętych chemicznych PCN 5508 10 - 6%,    przy czym na import tych towarów z krajów UE i CEFTA obowiązuje zerowa stawka celna.    Wzajemne relacje powyższych stawek konwencyjnych wskazują na odstępstwo od generalnej zasady różnicowania stawek celnych na towary według stopnia ich przetworzenia - rosnąco od fazy surowcowej do wyrobu gotowego. Zadaniem realizowanej polityki celnej jest zapewnienie warunków dla rozwoju konkurencyjnej, krajowej produkcji z uwzględnieniem bilansu krajowego popytu i zdolności wytwórczych towarów z poszczególnych faz przetwarzania. Do opisanej sytuacji dochodzi, gdy popyt na wyrób gotowy nie jest pokrywany produkcją krajową, zaś towary będące wynikiem wcześniejszych faz przerobu wytwarzane mogą być ponad istniejący popyt.    Firma COATS zna doskonale polski rynek i taryfę celną, bowiem przed podjęciem inwestycji w Łodzi przez kilka lat zajmowała się importem na nasz rynek swego wyrobu gotowego - nici. Obecnie występuje o obniżenie (zawieszenie) stawki na importowany półwyrób (przedzę) dla poprawienia konkurencyjności swych wyrobów wobec nici importowanych. Ministerstwo Gospodarki we współpracy z Polską Izbą Przemysłu Tekstylnego i jej ekspertami analizowało ten wniosek i uznało zawieszenie stawki celnej za oddziaływające negatywnie na gospodarkę z następujących powodów:    - zakłady produkujące włókno cięte do wytwarzania przędzy pokrywają zapotrzebowanie krajowe (a zatrudniają ok. 4 tys. pracowników),    - kilkadziesiąt przedsiębiorstw krajowych produkuje przędzę, a kilka nici, realizując pełen proces produkcyjny,    - import przędzy nitkowej w 70% realizowany jest z krajów azjatyckich po cenach średnio dwukrotnie niższych niż w imporcie z preferowanych krajów europejskich,    - rozwój produkcji nici z pominięciem wcześniejszych faz przerobu włókien poliestrowych powoduje zmniejszenie wykorzystania istniejącego majątku produkcyjnego i udziału krajowej wartości dodanej w wyrobach.    W świetle powyższego uznano, że zawieszenie konwencyjnej stawki celnej na przędzę nitkowaną (tzn. nitkę gotową, tylko nie wybarwioną) byłoby działaniem na szkodę krajowych producentów.    Nie sposób jednak przejść do porządku dziennego nad dramatycznym pytaniem pana posła o gotowość władz do przychodzenia z pomocą zagranicznym inwestorom w rozwijaniu korzystnej produkcji. Pragnę pana posła zapewnić o takiej gotowości i mogę przedstawić wiele przykładów udzielania takiej pomocy. Również sytuacja firmy COATS była brana pod uwagę przy analizowaniu jej wniosku (notabene wniosek nie spełnia wymogów formalnych), stwierdzono wszakże, iż jego nieuwzględnienie nie powinno w istotny sposób wpłynąć na konkurencyjność firmy COATS wobec innych krajowych firm tej branży.    Przedstawiając powyższe wyjaśnienia, wyrażam głębokie przekonanie, że wpłynie to na zmianę poglądu pana posła na proces podejmowania decyzji w obszarze polityki celnej, upewni o sensie stosowanych procedur i trosce Rady Ministrów o zapobieganie możliwości wywoływania przez podejmowane decyzje wszelkich szkód gospodarczych i politycznych.    Jednocześnie przekazuję słowa przeproszenia za nieterminowość wyjaśnień udzielanych przez Ministerstwo Gospodarki w odpowiedzi na interpelacje pana posła Marka Markiewicza.    Sekretarz stanu    Anna Skowrońska-Łuczyńska    Warszawa, dnia 25 marca 1999 r.