Debaty sejmoweI Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie sytuacji finansowej w sektorze dystrybucji energii elektrycznej w aspekcie zadań wynikających z Prawa energetycznego

   W związku z powtórną interpelacją pana posła Jerzego Zająca przekazaną przy piśmie SPS-0202-610p/98 z dnia 16 lipca 1998 r. przesyłam dodatkowe wyjaśnienia, o które pan poseł zwraca się do ministra gospodarki.    Odnosząc się do wątpliwości pana posła dotyczących ustalonego dla firm wytwórczych poziomu cen mocy i energii elektrycznej, wyjaśniam, że ustalone i ogłoszone w obwieszczeniu ministra gospodarki z dnia 24 grudnia 1997 r. ceny są cenami średniorocznymi, a więc uwzględniają obowiązek nałożony na firmy wytwórcze gromadzenia zapasów węgla na szczyt jesienno-zimowy, a także fakt ponoszenia zwiększonych kosztów finansowych na utrzymanie tych zapasów. Na poziom tych zapasów mają również wpływ prognozy sprzedaży energii elektrycznej odbiorcom finalnym opracowywane i przedkładane przez spółki dystrybucyjne do Krajowej Dyspozycji Mocy.    Produkcja energii elektrycznej w I kwartale każdego roku z ˝tańszego˝ węgla może być wyłącznie komentarzem do kształtowania się wyników ekonomicznych uzyskiwanych przez firmy sektora w poszczególnych kwartałach roku. Niższy koszt zakupu paliwa w I kwartale ulega zwiększeniu w III kwartale - fazie gromadzenia zapasów węgla na kolejny szczyt jesienno-zimowy.    Ponadto do kalkulacji cen dla firm wytwórczych przyjmuje się szereg elementów kalkulacyjnych wynikających ze standardowych dla poszczególnych grup urządzeń kosztów stałych i zmiennych wytwarzania energii takich, jak: koszt paliwa, transportu, opłat z tytułu ochrony środowiska, remontów, wynagrodzenia i amortyzacji, uzasadnione koszty finansowe związane z prowadzonym procesem inwestycyjnym.    W kalkulacji cen na rok bieżący, w pozycji - koszt paliwa, oprócz spodziewanej zmiany parytetu importowanego dla węgla kamiennego przyjęty został również średnioroczny kurs dolara zapisany w założeniach do ustawy budżetowej. Dotychczas obydwa te elementy, tj. wielkość parytetu ustalona w umowach między elektrowniami i kopalniami oraz rzeczywisty kurs dolara, kształtują się poniżej wskaźników przyjętych do kalkulacji.    Jednakowe ceny w ciągu całego roku wobec sezonowości produkcji i remontów powodują szczególny rozkład wyniku finansowego na podsektory, a mianowicie w wytwarzaniu I i IV kwartał zwiększonej sprzedaży generują przychody, natomiast II i III kwartał charakteryzują się zwiększonymi kosztami związanymi właśnie z gromadzeniem węgla na szczyt jesienno-zimowy i płatnościami wynikającymi z przeprowadzonych remontów.    Natomiast w podsektorze dystrybucji w wyniku niższych kosztów zakupu energii w taryfie hurtowej II i III kwartał są okresem generowania bardziej korzystnych wyników finansowych.    Niezależnie od powyższych wyjaśnień pragnę zwrócić uwagę pana posła na następujące okoliczności. Do wiadomości spółek dystrybucyjnych pod koniec września ub. r. podane były założenia umożliwiające zakładom energetycznym przygotowanie cenników energii elektrycznej składanych do ministra finansów z wnioskiem o ich zatwierdzenie. Wśród tych założeń podana była informacja o prognozowanym na 14% (bez VAT) wzroście kosztów wytwarzania energii elektrycznej w 1998 r. Wzrost ten oznaczał jednocześnie 14-procentowy wzrost kosztu zakupu energii elektrycznej dla spółek dystrybucyjnych.    Ostatecznie rozporządzeniem ministra finansów z dnia 16 grudnia 1997 r. zatwierdzone zostały te projekty, które uwzględniały 14% wzrost cen energii elektrycznej, z tym że 9% + 5% VAT. Poziom ten, zgodny z założeniami ustawy budżetowej przyjętymi przez Sejm i słuszny zapewne z punktu widzenia odbiorców finalnych, pogłębia niedobór środków w sektorze elektroenergetyki.    W myśl Prawa energetycznego bezpieczeństwo energetyczne to nie tylko obowiązek utrzymania zdolności urządzeń, instalacji i sieci do realizacji dostaw paliw lub energii w sposób ciągły i niezawodny, ale to przede wszystkim stan gospodarki umożliwiający pokrycie bieżącego i perspektywicznego zapotrzebowania odbiorców na paliwa i energię w sposób technicznie i ekonomicznie uzasadniony, przy zachowaniu wymagań ochrony środowiska. W tym rozumieniu oraz w związku z trudną sytuacją ekonomiczno-finansową sektora firmy wytwórcze realizujące procesy inwestycyjne związane z odsiarczaniem spalin i modernizacją urządzeń wytwórczych w ramach kontraktów długoterminowych z PSE SA wezwani zostali do zweryfikowania warunków tych umów pod kątem bieżących możliwości finansowych sektora. Niezależnie od tego wszystkie zarządy pod nadzorem rad nadzorczych prowadzą analizę ekonomiczno-finansowych danych wieloletnich zmierzających do poprawy efektywności gospodarowania, opracowania programów działań doraźnych i długofalowych z uwzględnieniem zwiększania stopnia korzystania z zewnętrznych źródeł finansowania.    Na potrzeby Ministerstwa Gospodarki badania statystyczne w tym zakresie są prowadzone przez Agencję Rynku Energii SA (ARE SA). W najbliższym czasie przewidziane jest spotkanie podsekretarza stanu w Ministerstwie Gospodarki z przewodniczącymi rad nadzorczych w spółkach dystrybucyjnych dla omówienia aktualnej problematyki ekonomicznej tych spółek.    Wiąże się to również z zaplanowaną i zapowiedzianą na posiedzeniu Sejmu w dniu 7 maja br. przez podsekretarza stanu pana Jana Szlązaka (str. 159 stenogramu z 17 posiedzenia Sejmu RP) analizą wyników za I półrocze w podsektorze dystrybucji, na podstawie których będzie można jeszcze skorygować wewnętrznie, tzn. w umowach między PSE SA a konkretnymi spółkami dystrybucyjnymi, ceny dla poszczególnych spółek dystrybucyjnych. Korekta ta wymaga wypracowania algorytmu, nad którym w chwili obecnej na zlecenie spółek dystrybucyjnych pracuje ARE SA.    Aktualnie uzyskane wyniki za I półrocze br. wskazują, że tzw. nadwyżka finansowa, tj. zysk lub strata netto + amortyzacja, w roku bieżącym są wyższe niż w roku ubiegłym i tak za I półrocze br. nadwyżka finansowa w spółkach dystrybucyjnych wynosi 702,4 mln zł, podczas gdy za cały ubiegły rok wynosiła 1382,2 mln zł. Wielkość nakładów inwestycyjnych ponoszonych przez spółki dystrybucyjne na przestrzeni badanego okresu 1994-1997 oraz I półrocze br. świadczą o tym, że w spółkach dystrybucyjnych nie wszystkie środki przeznaczone na rozwój są w pełni wykorzystywane. Nie bez znaczenia dla osiąganych wyników jest również wielkość kosztów własnych spółek, w tym również kosztu wynagrodzeń. Za I kwartał br. osiem zakładów dystrybucyjnych przekroczyło orientacyjny wskaźnik wzrostu wynagrodzeń. Wszystkie te aspekty zostaną szczegółowo przeanalizowane i uwzględnione w opracowywanej metodologii rozliczeń między PSE SA i spółkami dystrybucyjnymi. Niezbędne do przeprowadzenia tych rozliczeń są porozumienia między firmami elektroenergetyki, a zwłaszcza opusty do cen energii elektrycznej udzielane przez firmy wytwórcze w rozliczeniach z PSE SA na rzecz spółek dystrybucyjnych. Ministerstwo Gospodarki wystąpiło do zarządów i dyrekcji elektrowni i elektrociepłowni pismem ES-5/JM/353/2723/1725w/98 z dnia 23 czerwca br. z prośbą o przystąpienie do tych rozliczeń i udzielanie opustów.    Stan prawny, o którym szczegółowo informowałem w poprzedniej odpowiedzi skierowanej do pana posła, został już prawnie usankcjonowany, a mianowicie zgodnie z ustawą z dnia 2 lipca 1998 r. o zmianie ustawy Prawo energetyczne (DzU nr 94, poz. 594) prawo do ustalania taryf w odniesieniu do paliw gazowych, energii elektrycznej i ciepła zachowuje wyłącznie minister finansów. Ponadto docelowe rozwiązanie, nad którym pracuje rząd, zmierza do urynkowienia cen energii elektrycznej i do rozpoczęcia procesu regulacji prowadzonego przez URE zgodnie z ustawą Prawo energetyczne.    Podsekretarz stanu    Jan Szlązak    Warszawa, dnia 12 sierpnia 1998 r.