Debaty sejmoweI Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie finansowania kas chorych na przykładzie Podlaskiej Regionalnej Kasy Chorych

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację pana posła Mariana Blecharczyka w sprawie finansowania kas chorych na przykładzie Podlaskiej Regionalnej Kasy Chorych, przesłaną ministrowi zdrowia według właściwości pismem z dnia 8 listopada br. (SPS-0202-2773/99), po uzgodnieniu stanowiska z Ministerstwem Finansów uprzejmie wyjaśniam, że w istocie do końca października br. niedobór środków w stosunku do planowanych wpływów wynosił 7,5%. Trzeba przy tym dodać, że na takim ukształtowaniu wskaźnika realizacji planu zaważyły szczególnie niekorzystne w tym zakresie wyniki I kwartału br., kiedy to początek wdrażania systemu powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego był dla wszystkich pierwszą lekcją w nowych warunkach. Drugie półrocze charakteryzuje większa stabilizacja wpływów ze składek. W miesiącach lipiec-październik stanowią one 95,3-98,1% wielkości planowanych.    W tej sytuacji Podlaska Regionalna Kasa Chorych z powodu niedostatecznego poziomu środków pieniężnych zastosowała rozwiązanie doraźne przyjęte przez niektóre kasy w sytuacjach awaryjnych, którym jest umowa o debecie bankowym w rachunku bieżącym. Rozwiązanie to pozwala na zachowanie płynności finansowej w oczekiwaniu na kolejny dopływ środków ze składek. Korespondencja napływająca z obszaru działania podlaskiej kasy potwierdza rzeczywiście jej trudną sytuację.    Na mocy ustawy z dnia 23 lipca br. o zmianie ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym przyznane kasom chorych w 1999 r. pożyczki podlegają całkowitemu umorzeniu wraz z odsetkami w przypadku bezzwrotnego przekazania przez kasy samodzielnym publicznym zakładom opieki zdrowotnej środków na wypłatę dodatkowego rocznego wynagrodzenia za rok 1998 przysługującego pracownikom jednostek państwowej sfery budżetowej. Kwota umorzonej pożyczki pozostała po rozliczeniu środków na wypłatę tego wynagrodzenia zostanie, w ramach wyrównania, podzielona między kasy chorych zapewniając im dodatkową pulę środków.    Obecnie wiadomo już, że wpływy ze składek ostatnich miesięcy bieżącego roku nie zniwelują powstałego niedoboru środków w 1999 r. W obawie o jego skutki dla równowagi finansowej kas chorych Rada Ministrów przyjęła autopoprawkę do ustawy budżetowej na rok 2000 oraz pilny projekt rządowy ustawy o zmianie ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym. Projektuje się możliwość udzielenia kasom chorych pożyczki z budżetu państwa w roku 2000 w wysokości niedoboru wpływów ze składek w stosunku do planu na 1999 r. Projekt ten jest obecnie przedmiotem prac w parlamencie. Należy również brać pod uwagę stopniową spłatę zaległych składek przez znaczną liczbę płatników, które - jak zapewnia ZUS - będą egzekwowane z całą stanowczością.    Chciałabym też zwrócić uwagę na fakt, że wpływy do poszczególnych kas chorych nie są jednakowe. Ich zróżnicowanie w poszczególnych kasach chorych zależy bowiem m.in. od stopnia zamożności płacących składki, proporcji liczby płacących w stosunku do liczby ubezpieczonych. Zróżnicowane są także wydatki poszczególnych kas wynikające w znacznym stopniu z historycznie ukształtowanej struktury bazy placówek służby zdrowia i udzielanych w nich świadczeń zdrowotnych, a także z poziomu kształtowania się cen i wynagrodzeń na terenie różnych województw. Mechanizm wyrównania finansowego między kasami chorych w znacznym stopniu niweluje różnice w tym zakresie. Należy przy tym dodać, że kasy mają swobodę w ustalaniu stawek i swobodę alokacji środków finansowych między poszczególne typy świadczeń zdrowotnych. Sposób rozliczeń określają kontrakty zawarte ze świadczeniodawcami. W sytuacji wynikających trudności finansowych można renegocjować warunki płatności. Kasy chorych jako samorządne podmioty prawne podejmują w tym zakresie suwerenne decyzje, które nie podlegają nadzorowi ministra zdrowia.    Odpowiadając na ostatnie pytanie pana posła, muszę stwierdzić, że rozważane są wszelkie możliwe warianty zrównoważenia sytuacji finansowej kas chorych. W chwili obecnej nie podejmuje się jednak kroków w kierunku podwyższenia stopy procentowej składki na ubezpieczenie zdrowotne. Zgodnie z art. 30 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym składka na ubezpieczenie zdrowotne podlega odliczeniu od zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych. Decyzja o podniesieniu wysokości składki oznaczałaby zmniejszenie wpływów do budżetu państwa. Odpowiedzialne podjęcie takiej decyzji nakazywałoby wskazanie źródła dodatkowych środków, co w praktyce sprowadzałoby się do wskazania obszaru budżetowego, który kosztem własnych potrzeb ˝sfinansuje˝ wzrost wysokości składki. W obecnej sytuacji trudności finansowych budżetu państwa takie rozwiązanie nie może być brane pod uwagę.    Jednocześnie uprzejmie informuję, że zgodnie z dyspozycją ustawową po roku funkcjonowania nowego systemu Rada Ministrów dokona analizy i oceny poziomu finansowania ochrony zdrowia i przedstawi ewentualne wnioski co do wysokości składki na ubezpieczenie zdrowotne.    Z poważaniem i wyrazami szacunku    Minister    Franciszka Cegielska    Warszawa, dnia 21 grudnia 1999 r.