Debaty sejmoweI Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie refundacji leków służących zdrowiu kobiet

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację pani poseł Jolanty Banach przekazaną przy piśmie z dnia 4 listopada 1999 r. (SPS-0202-2743/99) w sprawie dopłat do leków stosowanych w leczeniu chorób kobiecych przekazuję następujące informacje.    Od 1 stycznia 1999 r. sprawę zaopatrzenia w leki reguluje ustawa o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym z dnia 6 lutego 1997 r. z późn. zm. Na mocy tej ustawy wszystkie osoby objęte ubezpieczeniem zdrowotnym mają zagwarantowany równy dostęp do leków refundowanych. Pacjenci nabywają te leki w aptekach ogólnodostępnych na podstawie recepty za odpłatnością ulgową. Za leki nieobjęte refundacją pacjenci wnoszą pełną opłatę.    Leki refundowane w zależności od znaczenia terapeutycznego podzielone zostały na:    - leki podstawowe wydawane po wniesieniu opłaty ryczałtowej - 2,50 zł (jeżeli cena leku nie przekracza ustalonego limitu),    - leki uzupełniające wydawane po wniesieniu opłaty w wysokości 30% lub 50% ceny leku z uwzględnieniem limitu ceny leku.    Ze względu na niektóre choroby przewlekłe pacjenci otrzymują leki niezbędne w leczeniu tych chorób. Leki te wydawane są bezpłatnie, za opłatą ryczałtową lub po wniesieniu opłaty w wysokości 30% lub 50% ceny leku (z uwzględnieniem ustalonego limitu ceny), na recepty z niebieskim paskiem według wzoru Mz/Pom-34.    Zgodnie z cytowaną wyżej ustawą minister zdrowia został zobowiązany do opublikowania w drodze rozporządzenia wykazów leków, które są objęte refundacją. Wykazy te były szeroko dyskutowane i poddane analizie medycznej i ekonomicznej. Przy ostatecznym kształcie omawianych wykazów leków refundowanych korzystano z opinii specjalistów z poszczególnych dziedzin medycyny, jak również samorządu lekarskiego i aptekarskiego.    Jednocześnie pragnę poinformować, że leki zakwalifikowane przez ministra zdrowia i opieki społecznej do wykazów leków refundowanych podlegają różnym zasadom tworzenia cen w zależności od tego, czy są to leki produkowane w kraju, czy importowane.    Dla leków produkowanych w kraju, które zostały wpisane do wykazów leków refundowanych, ceny urzędowe ustala w drodze rozporządzenia minister finansów.    Dla leków importowanych wpisanych do wykazów leków refundowanych ceny są ustalone w wyniku negocjacji Ministerstwa Zdrowia z przedstawicielami producentów leków, przy obowiązku stosowania marż urzędowych. Na pozostałe leki zgodnie z obowiązującymi przepisami są ustalane ceny umowne.    Dla racjonalizacji wydatków na dopłaty do leków niektóre leki znajdujące się w wykazach objęte są limitami cenowymi: limitem dla leków o identycznym składzie, w oparciu o cenę najtańszego z nich, oraz limitem dla grupy leków o różnej budowie, ale analogicznym mechanizmie i zakresie działania, o tych samych wskazaniach terapeutycznych, analogicznej skuteczności, tych samych najczęściej występujących działaniach niepożądanych, tej samej drodze podania. Limity ustalane są na podstawie ceny najtańszego przedstawiciela, w przypadku gdy dany lek o interesującym lecznictwo składzie nie ma odpowiednika generycznego.    System limitów cenowych ma na celu nakłonienie producentów do obniżenia cen leków. W Polsce dotyczy to przede wszystkim leków zagranicznych, ponieważ urzędowe ceny leków krajowych są ustalane arbitralnie i są z reguły cenami najniższymi.    W wykazach chorób przewlekłych oraz w pozostałych wykazach leków refundowanych w każdej grupie terapeutycznej lub grupie leków objętych tą samą nazwą międzynarodową jest lek (wg oceny specjalistów o takiej samej skuteczności), który mieści się w limicie ceny i ten lek pacjent otrzymuje bez dopłaty.    W przypadku gdy cena leku jest wyższa niż ustalony limit różnice między ceną leku a limitem pokrywa pacjent. Ustawa o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym nałożyła na aptekarzy obowiązek informowania pacjenta o możliwości nabycia leku, którego cena nie przekracza ustalonego limitu. W aptekach są umieszczane również odpowiednie informacje dla pacjentów. Przed zaordynowaniem leku lekarz powinien zapoznać się z obowiązującymi wykazami leków, aby zapisać pacjentowi lek, na który ustanowiony został limit ceny. Jednakże minister zdrowia nie ma wpływu na rodzaj przepisywanych leków. Również część pacjentów wybiera leki droższe, mimo poinformowania ich, że mogą otrzymać leki tańsze.    Ustosunkowując się do poszczególnych pytań, przekazuję następujące wyjaśnienia.    - Leki stosowane w zapobieganiu i leczeniu osteoporozy, terapii hormonalnej, leczenia nowotworów kobiecych.    W wykazach leków refundowanych znajdują się następujące leki stosowane do leczenia osteoporozy: Calcihexal, Calsynar, Miacalcic, Miacalcic Nasal, Fosamax. Leki te są refundowane w 70% - z uwzględnieniem obowiązującego limitu cenowego. Limit ceny został ustalony w oparciu o cenę preparatów Calcihexal oraz Calsynar i te leki może pacjent otrzymać po wniesieniu opłaty w wysokości 30%.    W leczeniu osteoporozy typu I (pomenopauzalnej) stosowane jest także hormonalna terapia zastępcza (estrogeny i progestageny). Obecnie objętych jest refundacją 98 leków hormonalnych (w załączeniu wykaz tych leków*). Znajdują się one w różnych wykazach leków - refundowanych przez kasy chorych i wydawane są z aptek na podstawie recept z różną odpłatnością.    Leki stosowane w leczeniu nowotworów znajdują się w wykazie chorób przewlekłych i są wydawane bezpłatnie lub po wniesieniu opłaty ryczałtowej (z uwzględnieniem ustalonego limitu cenowego).    Do leków ordynowanych kobietom - w wykazie chorób przewlekłych znajdują się następujące leki stosowane w leczeniu raka sutka (Arimidex, Lentaron Depot, Zoladex Depot, Femara, Navelbine), są one wydawane bezpłatnie z uwzględnieniem limitu cenowego. Ponadto w ww. wykazie znajduje się preparat Tamoxifen (wydawany bezpłatnie).    - Wysokość refundacji.    Ogólne wydatki na leki przeciwnowotworowe wyniosły w 1998 r. 340 mln zł, w tym na: Tamoxifen - 35 mln zł oraz na leki stosowane w leczeniu raka sutka - 32 mln zł.    Wydatki na hormonalną terapię u kobiet wyniosły 240 mln zł oraz na pozostałe leki stosowane w osteoporozie - 158 mln zł.    Łącznie wydatki te wyniosły 738 mln zł.    Ponadto w leczeniu raka sutka oraz raka jajnika są stosowane leki nowej generacji zarejestrowane w Polsce, Taxol i Taxotere. Leki te zostały włączone do wykazu wysoko specjalistycznych procedur medycznych finansowanych z budżetu państwa. Roczna wartość zakupu tych dwóch leków wynosi 38 mln zł.    - Zachorowalność kobiet.    Odnośnie do wysokości zachorowalności kobiet wymagających leczenia środkami niedofinansowanymi informuję, że tego rodzaju statystyka nie jest w Polsce prowadzona. Brak jest informacji co do rodzaju i skali ordynowania i stosowania przez kobiety leków nieobjętych refundacją.    Obecnie resort dąży do stosowania systemu, który umożliwiłby monitorowanie wszystkich zdarzeń medycznych, m. in. przygotowywane są recepty z identyfikacją lekarza, pacjenta, świadczeniodawcy oraz zakodowanej jednostki chorobowej. Na tej podstawie będą w przyszłości oceniane m. in. koszty leczenia poszczególnych jednostek chorobowych.    - Odnośnie do przewidywanych zmian w omawianej kwestii uprzejmie informuję:    Obecnie trwają prace nad nowelizacją wykazów leków refundowanych. Przewiduję, że w przypadkach uzasadnionych względami terapeutycznymi, objęcie refundacją niektórych leków najczęściej stosowanych i zgłaszanych przez lekarzy, a nieobjętych dotąd wykazami.    Przewiduję przeniesienie niektórych leków z wykazów o wyższej odpłatności do wykazów o niższej odpłatności w ramach środków posiadanych przez kasy chorych.    Aktualnie rozważana jest możliwość całościowego finansowania przez budżet państwa niektórych leków m.in. stosowanych w leczeniu nowotworów, w ramach wysoko specjalistycznych procedur medycznych finansowanych z budżetu państwa w przypadkach, gdy jest to uzasadnione koniecznością uzupełnienia świadczenia zdrowotnego podaniem leku.    Z poważaniem    Minister    Franciszka Cegielska    Warszawa, dnia 24 listopada 1999 r.