Debaty sejmoweI Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie braku ustawowych rozwiązań w zakresie przyznawania gwarantowanego zasiłku okresowego dla osób samotnie wychowujących dzieci między 15 a 18 rokiem życia

   Szanowny Panie Marszałku! W związku z przekazaną przy piśmie pana marszałka z dnia 22 września 1999 r., znak: SPS-0202-2477/99, interpelacją pana posła Kazimierza Chrzanowskiego, dotyczącą braku ustawowych rozwiązań w zakresie przyznawania gwarantowanego zasiłku okresowego dla osób samotnie wychowujących dziecko między 15 a 18 rokiem życia, uprzejmie wyjaśniam, iż kwestia rozszerzenia kręgu osób uprawnionych do gwarantowanego zasiłku okresowego o osoby samotne wychowujące dzieci w wieku powyżej 13 lat rozważana była na posiedzeniu Rady Ministrów w dniu 7 września 1999 r. Przygotowany w trybie pilnym rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o pomocy społecznej został skierowany tzw. szybką ścieżką legislacyjną do Sejmu. Projekt już w dniu 8 września był przedmiotem obrad 57 posiedzenia Sejmu. Po uchwaleniu przez parlament i podpisaniu przez prezydenta RP zmiana ustawy została opublikowana w DzU nr 79, pod poz. 885.    Zgodnie z przyjętym w art. 1 noweli ustawy nowym brzmieniem art. 31 ust. 4a ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (DzU z 1998 r. nr 64, poz. 414 z późn. zm.) gwarantowany zasiłek okresowy przysługuje osobie, która utraciła prawo do zasiłku dla bezrobotnych oraz samotnie wychowuje co najmniej jedno dziecko, do dnia ukończenia przez dziecko szkoły podstawowej i gimnazjum, nie dłużej jednak niż do 15 roku życia dziecka, a od dnia 1 września 2001 r. nie dłużej niż do 16 roku życia.    Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 września 1999 r. Ponadto wprowadzono zapis (w art. 2) umożliwiający wypłacenie omawianego świadczenia osobom, które w okresie lipiec-sierpień 1999 r. spełniałyby kryteria przyjęte w nowelizacji, ale w świetle poprzednio obowiązującego przepisu utraciły prawo do zasiłku w czerwcu 1999 r.    Gwarantowany zasiłek okresowy stanowi istotne wsparcie dla osób samotnie wychowujących dziecko, które utraciły pracę i prawo do zasiłku dla bezrobotnych, do czasu znalezienia nowej pracy, jeśli nie udało się to w okresie przebywania na zasiłku dla bezrobotnych. Dodać należy, iż za osoby pobierające to świadczenie opłacana jest składka na ubezpieczenie emerytalno-rentowe oraz ubezpieczenie zdrowotne. Jednak osoby te są zdolne do pracy, powinny zatem podejmować działania mające na celu pozyskanie zatrudnienia.    Nadmienić należy, iż w styczniu br., z inicjatywy senatorskiej, dokonano nowelizacji art. 31 ust. 4a ustawy o pomocy społecznej (DzU nr 99, poz. 170) polegającej na wprowadzeniu możliwości zawieszenia gwarantowanego zasiłku okresowego w przypadku, gdy osoba otrzymująca to świadczenie podejmie pracę - na czas zatrudnienia (wcześniej w przypadku podjęcia pracy, a następnie jej utraty dana osoba nie mogła ponownie otrzymać zasiłku gwarantowanego). Nowelizacja ta miała na celu zmobilizowanie kobiet do poszukiwania i podjęcia pracy, a w konsekwencji do usamodzielnienia się i uniezależnienie od świadczeń z pomocy społecznej. W uzasadnieniu tej nowelizacji wskazywano na niekorzystny de facto dotychczasowy zapis tego artykułu, przyczyniający się do bierności zawodowej i roszczeniowych postaw wśród młodych, zdolnych do pracy kobiet, które jedynie poprzez podjęcie pracy mogą sensownie rozwiązać swoje problemy w sytuacji, gdy ich nastoletnie dzieci nie wymagają szczególnej opieki i całodobowej obecności matki.    Wprowadzona obecnie ustawą nowelizującą zmiana rozszerzająca uprawnienia do zasiłku o osoby wychowujące dzieci w wieku gimnazjalnym jest daleko idącą zmianą, która skutkować może zwiększeniem trudności samotnych matek na rynku, spowodowanych wydłużeniem okresu braku aktywności zawodowej przy jednoczesnej, budzącej wątpliwości potrzebie stałej obecności w domu osoby samotnie wychowującej dziecko już w wieku 15-16 lat, a tym bardziej, gdy opieka w pełnym wymiarze miałaby dotyczyć dzieci w wieku 18 lat. W związku z powyższym Ministerstwo Pracy i Polityki Socjalnej nie przewiduje wprowadzenia kolejnych zmian w zapisie art. 31 ust. 4a ustawy o pomocy społecznej w zakresie dalszego rozszerzenia uprawnień do korzystania z tej formy pomocy i przyznania jej osobom wychowującym dzieci do 18 roku życia.    Jednocześnie uprzejmie informuję, iż utrata prawa do omawianego świadczenia (w związku z przekroczeniem kryterium wiekowego dziecka) nie wyklucza możliwości przyznania pomocy w innej formie, np. zasiłku celowego lub okresowego, o ile osoba znajduje się nadal w trudnej sytuacji i spełnia kryteria ustawowe.    Sekretarz stanu    Joanna Staręga-Piasek    Warszawa, dnia 12 października 1999 r.