Debaty sejmoweI Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie niezbędnych działań chroniących społeczeństwo polskie przed spożywaniem mięsa wołowego niewiadomego pochodzenia, podejmowanych w związku z rozprzestrzenianiem się tzw. choroby wściekłych krów

   Szanowny Panie Marszałku! W związku z interpelacją nr 5294 pana posła Władysława Stępnia, skierowaną do prezesa Rady Ministrów, w sprawie niezbędnych działań chroniących społeczeństwo polskie przed spożywaniem mięsa wołowego niewiadomego pochodzenia grożącym rozprzestrzenianiem się tzw. choroby szalonych krów uprzejmie informuję, co następuje:    W związku z pojawieniem się przypadków BSE u bydła w Republice Federalnej Niemiec w dniu 28 listopada ub. r. prezes Rady Ministrów na wniosek ministra rolnictwa i rozwoju wsi zarządzeniem nr 88 powołał Zespół ds. rozpoznania ryzyka wystąpienia przypadków BSE w Polsce.    W skład zespołu wchodzą: Robert Gmyrek sekretarz stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi - przewodniczący, Andrzej Komorowski - główny lekarz weterynarii, Paweł Policzkiewicz - główny inspektor sanitarny, Marian Kasiński - zastępca dyrektora Komendy Głównej Straży Granicznej, Andrzej Królikowski - główny inspektor handlowy i Anna Książkiewicz - wiceprezes Głównego Urzędu Ceł.    W obradach zespołu uczestniczą eksperci z Rady Sanitarno-Epizootycznej działającej przy głównym lekarzu weterynarii oraz z Rady Sanitarno-Epidemiologicznej działającej przy głównym inspektorze sanitarnym.    Podstawowe ustalenia zespołu, według stanu na dzień 28 grudnia 2000 r., są następujące:    1) w Polsce nie zanotowano u zwierząt przypadków choroby BSE, w wyniku prowadzonych od 1998 r. badań przy użyciu testów histopatologicznych wszystkich przypadków neurologicznych stwierdzonych za życia bydła;    2) w Polsce badania nad chorobą Creutzfeldta-Jakoba prowadzone są od 1995 r., w ciągu 5 lat przebadano 80 osób podejrzanych o zachorowanie, potwierdzenie uzyskano w 48 przypadkach, jednak dotychczas nie zanotowano ani jednego przypadku nowego wariantu choroby C-J, który podejrzewa się, że występuje u ludzi w związku z BSE;    3) Polska jest krajem niskiego ryzyka wystąpienia choroby BSE, o czym świadczą następujące fakty:    - gąbczasta encefalopatia bydła (BSE) podlega w Polsce obowiązkowemu zgłaszaniu i zwalczaniu na mocy ustawy z 24 kwietnia 1997 r. o zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, badaniu zwierząt rzeźnych i mięsa oraz o Inspekcji Weterynaryjnej (DzU z 1999 r. nr 66, poz. 752);    - w żywieniu bydła w Polsce tylko w niewielkim procencie używano mączek zwierzęcych jako dodatku do pasz, a od marca 1999 r. rozporządzeniem ministra rolnictwa formalnie zakazano ich stosowania;    - negatywne wyniki badań laboratoryjnych wykonywanych od 1996 r. w Państwowym Instytucie Weterynaryjnym w Puławach, którymi objęte są wszystkie przypadki neurologiczne występujące u bydła;    - prowadzona przez głównego lekarza weterynarii polityka restrykcyjna odnosząca się do importu towarów będących potencjalnym zagrożeniem:    a) od czerwca 1998 r. wprowadzono zakaz przywozu bydła i produktów pochodzących od tych zwierząt, w tym mączek mięsno-kostnych z Wielkiej Brytanii, Irlandii Północnej, Szwajcarii oraz Irlandii,    b) od lutego 1999 r. zakaz ten rozszerzono na Portugalię,    c) od 28 listopada 2000 r. na Niemiecką Republikę Federalną,    d) od 1 grudnia również na Luksemburg i Liechtenstein,    e) z dniem 10 grudnia 2000 r. główny lekarz weterynarii wprowadził zakaz importu mączek mięsno-kostnych z pozostałych państw unijnych, tj. z Włoch, Austrii, Grecji i Szwecji,    f) z dniem 14 grudnia br. zakaz tranzytu przez Polskę mączek mięsno-kostnych z krajów wymienionych w rozporządzeniu ministra rolnictwa i rozwoju wsi z dnia 18 grudnia 2000 r. w sprawie zakazu importu niektórych towarów z określonych krajów dotkniętych BSE.    Ponadto odpowiadając na pytania zawarte w interpelacji pana posła, uprzejmie informuję, co następuje:    1. W dużych marketach kontrola surowców spożywczych zwierzęcego pochodzenia, w tym również ich pakowanie i porcjowanie, jest wykonywana przez Inspekcję Weterynaryjną, natomiast nadzór nad produktami spożywczymi będącymi w bezpośredniej sprzedaży sprawuje Inspekcja Sanitarna.    W ramach zespołu polecono przeprowadzenie rozeznania, jakie towary w kwestionowanym zakresie zostały wprowadzone do Polski po dniu 6 listopada br. (Inspekcja Sanitarna, Inspekcja Weterynaryjna i Główny Urząd Ceł), oraz ustalenia, jak wyglądał obrót nimi na terenie Polski, jakie było ich przeznaczenie, a w szczególności gdzie są one składowane i jakie jest ich przeznaczenie. Rozeznanie to zostało dokonane, a odpowiednie inspekcje wprowadziły niezbędne restrykcje na te towary.    Główny inspektor sanitarny w porozumieniu z głównym lekarzem weterynarii ustalili w trybie pilnym listę artykułów, które mogłyby stanowić zagrożenie i które są wycofane z obrotu. Przeprowadzone kontrole w hipermarketach nie wykazały obecności wołowiny sprowadzanej z krajów objętych zakazem.    Zgodnie z obowiązującym w Polsce prawem import mięsa odbywa się wyłącznie na zasadach określonych przez głównego lekarza weterynarii i jest kontrolowany przez Inspekcję Weterynaryjną.    2. Kontrola graniczna środków spożywczych zwierzęcego pochodzenia odbywa się w sposób następujący:    - o każdej przesyłce towaru jest powiadamiany graniczny lekarz weterynarii z 48-godzinnym wyprzedzeniem,    - po wjeździe w obręb przejścia granicznego służby celne kierują przewoźnika do odprawy weterynaryjnej,    - następuje kontrola dokumentów weterynaryjnych pod kątem zgodności świadectwa z obowiązującym wzorem, obecności kraju eksportera na liście państw objętych specjalnymi wymogami importu lub tranzytu albo ich zakazem oraz w przypadku importu sprawdza się, czy przewoźnik posiada decyzję powiatowego lekarza weterynarii o wyznaczeniu miejsca składowania towaru. Ponadto dokonywana jest identyfikacja przesyłki, a w razie potrzeby graniczny lekarz weterynarii pobiera próby do badań laboratoryjnych. Dopiero przy braku jakichkolwiek zastrzeżeń następuje wypełnienie dokumentacji przewozowej i odprawa transportu,    - graniczny lekarz weterynarii dysponuje środkami administracyjnego przymusu, które pozwalają mu na niewpuszczenie towaru na teren Polski, stąd w przypadku zagrożenia, jakie miało miejsce w związku z rejestrowaniem BSE w krajach europejskich, główny lekarz weterynarii wydawał polecenia granicznym lekarzom weterynarii, którzy korzystając ze swoich uprawnień - w trybie natychmiastowym - nie wpuszczali określonych towarów do kraju.    3. Zgodnie z obecnym stanem wiedzy nie ma w praktycznym użyciu testów pozwalających u zwierząt żywych przeprowadzić badanie w kierunku BSE. Dotychczas dostępne metody pozwalają rozpoznać chorobę po śmierci zwierzęcia poprzez stwierdzenie zmian w tkance mózgowej na podstawie badań histopatologicznych, a ostatnio również przy użyciu testu immunologicznego pozwalającego na potwierdzenie obecności białka prionowego w badanej tkance nerwowej.    W Polsce od 1996 r. prowadzone są badania w kierunku BSE wszystkich neurologicznych przypadków chorób bydła. Badania są prowadzone w Państwowym Instytucie Weterynaryjnym w Puławach metodą histopatologiczną. W grudniu 2000 r. siedmiu polskich specjalistów odbyło szkolenie w Ośrodku Naukowo-Badawczym w Szwajcarii w zakresie posługiwania się nowym testem immunologicznym ˝Prionics˝, produkowanym i stosowanym w pośmiertnej diagnostyce BSE w Szwajcarii. Test ten zostanie przez nas zakupiony i przy jego użyciu w 2001 r. badania będą wykonywane, poza Państwowym Instytutem Weterynaryjnym, również w czterech zakładach higieny weterynaryjnej w Polsce.    4. W krajach, gdzie występuje problem BSE., postępowanie nie jest jednolite, niemniej jednak większość państw uznała za konieczne wprowadzenie następujących środków:    - BSE wprowadza się do wykazu chorób podlegających ustawowemu zwalczaniu,    - zakaz żywienia przeżuwaczy mączkami zwierzęcymi,    - zakaz importu bydła, wołowiny i jej przetworów oraz mączek mięsnych i mięsno-kostnych z krajów, gdzie BSE jest rejestrowana,    - prowadzone są badania wszystkich przypadków zachorowań bydła, u którego za życia stwierdzono objawy ze strony centralnego układu nerwowego oraz zwierząt stanowiących grupę ryzyka (np. pochodzą ze stad, w których wystąpiła choroba),    - ubojowi dla celów konsumpcyjnych jest poddawane bydło, które nie ukończyło 30-36 miesięcy życia; wszystkie starsze zwierzęta podlegają utylizacji w całości,    - po uboju bydła z przeznaczeniem do spożycia przez ludzi z tusz zwierzęcych usuwane są elementy stanowiące tzw. materiał wysokiego ryzyka, do których m.in. zalicza się mózg, gałki oczne, rdzeń kręgowy i jelito biodrowe. Usuwanie odbywa się w rzeźni przy zachowaniu restrykcyjnych środków uniemożliwiających przedostanie się tego materiału do łańcucha pokarmowego zarówno ludzi, jak i zwierząt.    Z wyrazami szacunku    Sekretarz stanu    Robert Gmyrek    Warszawa, dnia 5 stycznia 2001 r.