Debaty sejmoweI Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie zwrotu kosztów pomiędzy kasami chorych za obowiązkowe szczepienia

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację pana posła Seweryna Jurgielańca, przekazaną przy piśmie znak: SPS-0202-3789/00, z dnia 20 kwietnia 2000 r., w sprawie zwrotu kosztów pomiędzy kasami chorych za obowiązkowe szczepienia dzieci uprzejmie wyjaśniam:    Stosownie do art. 31b ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (DzU nr 28, poz. 153 z późn. zm.) kasa chorych realizuje uprawnienia ubezpieczonego oraz członka jego rodziny do świadczeń na rzecz zachowania zdrowia, zapobiegania chorobom i wczesnego wykrywania chorób poprzez m.in. wykonywanie szczepień ochronnych w ramach profilaktycznych programów zdrowotnych lub programów polityki zdrowotnej zlecanych przez ministra zdrowia i finansowanych z budżetu państwa, podejmowanych i finansowanych przez kasy chorych ze środków własnych lub finansowanych z innych źródeł. Przez szczepienia zlecane przez Ministerstwo Zdrowia kasom chorych należy rozumieć szczepienia określone w kalendarzu szczepień ochronnych.    Szczepienia ochronne dzieci i młodzieży według wieku, zgodnie z kalendarzem szczepień, wykonywane są szczepionkami finansowanymi ze środków znajdujących się w budżecie Ministerstwa Zdrowia i są bezpłatne dla pacjenta, zgodnie z rozporządzeniem ministra zdrowia i opieki społecznej z dnia 6 lipca 1998 r. w sprawie zasad przeprowadzania szczepień ochronnych przeciwko chorobom zakaźnym (DzU nr 94, poz. 600), natomiast wykonanie szczepień finansuje kasa chorych.    Kontrakty na profilaktyczne świadczenia zdrowotne przysługujące ubezpieczonym, w tym szczepienia ochronne, zostały zawarte z lekarzami podstawowej opieki zdrowotnej.    Szczepienia ochronne mogą być wykonywane tylko w tych zakładach opieki zdrowotnej lub gabinetach lekarskich, które spełniają określone warunki związane z ich przechowywaniem oraz zatrudniają pielęgniarki przeszkolone w zakresie prowadzenia szczepień, postępowania ze szczepionkami, a także prowadzenia dokumentacji. Wykonawstwo szczepień ochronnych należy do kompetencji lekarza podstawowej opieki zdrowotnej (lekarz rodzinny, lekarz pediatra) w zakresie opieki nad dziećmi, do którego rodzic lub opiekun prawny złożył deklarację przynależności dziecka. Lekarz p.o.z. jest wybierany najczęściej w najbliższym otoczeniu, w miejscu zamieszkania i otacza dziecko kompleksową opieką.    Uczniowie zamieszkali w internatach i studenci dokonują wyboru lekarza podstawowej opieki zdrowotnej zarówno w miejscu przebywania, jak i stałego zamieszkania. Zasady udzielania świadczeń zdrowotnych studentom, a także uczniom odbywającym kształcenie poza miejscem stałego pobytu - na terenie innym niż kasa chorych, której są członkami, określiło zawarte na początku br. porozumienie między regionalnymi kasami chorych i Branżową Kasą Chorych dla Służb Mundurowych. Przewiduje ono, iż studenci i uczniowie mają prawo w miejscu pobytu w trakcie kształcenia do świadczeń zdrowotnych udzielanych przez wszystkich świadczeniodawców, z którymi regionalna/branżowa kasa chorych zawarła umowy. Dotyczy to świadczeń w podstawowej opiece zdrowotnej i innych świadczeń zdrowotnych w miejscu pobytu w trakcie kształcenia, a koszty tych świadczeń rozliczane są pomiędzy kasami. Uczeń/student ma wykonywane szczepienia ochronne w praktyce lekarza, do którego złożył deklarację.    Ustawa o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym przewiduje, iż pomoc medyczna może być udzielona bezpłatnie ubezpieczonemu przebywającemu na terenie innej kasy chorych w przypadkach nagłych. W innych przypadkach możliwość leczenia na terenie innej kasy chorych uwarunkowana jest uzyskaniem zgody macierzystej kasy chorych na pokrycie kosztów takiego leczenia. Art. 62 ustawy przewiduje: w razie pobytu ubezpieczonego poza obszarem działania właściwej kasy chorych i nagłego zachorowania lub pogorszenia się stanu zdrowia świadczeń udziela zakład opieki zdrowotnej lub lekarz ubezpieczenia zdrowotnego, z którym kasa chorych, właściwa ze względu na miejsce pobytu ubezpieczonego, zawarła umowę o udzielenie świadczeń.    Kasy chorych ustaliły system wzajemnych rozliczeń za leczenie pacjentów, którzy zachorowali lub ulegli wypadkowi poza terenem swojej kasy regionalnej. Zasady płacenia za pomoc w nagłych przypadkach określają porozumienia między kasami.    Należy wskazać, iż szczepienia ochronne są działaniem zsynchronizowanym, wykonywanym w określonym odstępie czasowym według kalendarza szczepień oraz pod nadzorem lekarza opiekującego się dzieckiem, który to posiadając całą dokumentację dziecka, dokonuje kwalifikacji do szczepienia. Rola lekarza obejmuje m.in. przygotowanie pacjenta do udzielenia mu efektywnej porady. Osoba, która ma zostać zaszczepiona, powinna być bezpośrednio przed szczepieniem poddana badaniu lekarskiemu. Stwierdzenie przeciwwskazań do szczepienia ochronnego powoduje konieczność przesunięcia terminu szczepienia aż do chwili ich ustąpienia (§ 5 rozporządzenia w sprawie szczepień ochronnych). Wskazane czynności odbywają się w oparciu o informacje zawarte w karcie uodpornienia dziecka, a także przy uwzględnieniu informacji dotyczących historii jego choroby. Stąd korzystne jest, by planowane szczepienia odbywały się w miejscu zamieszkania i wyboru lekarza sprawującego opiekę nad dzieckiem.    Na ogół obowiązkowych szczepień dzieci nie realizuje się podczas ich wypoczynku w czasie wakacji bądź ferii, gdyż najczęściej są to wyjazdy 2-, 3-tygodniowe, przy których planowaniu możliwe jest uwzględnienie terminu przewidzianego szczepienia.    Zgodnie z obowiązującymi przepisami organizatorzy kolonii czy obozów powinni zapewnić opiekę medyczną polegającą na czuwaniu nad zdrowiem dzieci i w razie potrzeby udzieleniu świadczeń z zakresu pierwszej pomocy medycznej. Przed wyjazdem na wypoczynek każde dziecko powinno otrzymać od swojego lekarza p.o.z. zaświadczenie, że nie ma przeciwskazań zdrowotnych do uczestnictwa w koloniach lub obozie z informacją, do której kasy chorych należy, co stwarza możliwość skontrolowania terminu szczepienia.    W przypadku dzieci, które z różnych powodów przebywają na terenie innych województw (poza miejscem stałego zameldowania), należy zauważyć, iż dla wyboru kasy chorych decydujące jest nie miejsce zameldowania, lecz miejsce faktycznego przebywania ubezpieczonego (art. 69b ustawy). Dla osób ubezpieczonych oraz członków ich rodzin pozostających na ich utrzymaniu, zamieszkujących przez dłuższy czas na terenie innej kasy, a należących do innej kasy chorych, istnieje możliwość złożenia wniosku o przyjęcie w poczet członków innej kasy chorych, a więc możliwość zmiany kasy chorych, z uwagi na fakt dłuższego przebywania na terenie innej kasy.    W odniesieniu do zarzutów wiążących się bezpośrednio i pośrednio z organizacją wykonywania szczepień ochronnych w nowym systemie opieki zdrowotnej chcę wskazać na informacje o wykonawstwie szczepień. Ze wstępnego opracowania głównego inspektora sanitarnego wynika, iż stan zaszczepienia dzieci (w stosunku do posiadanych kart uodpornienia) jest podobny jak w latach poprzedzających reformę opieki zdrowotnej. Pełne opracowanie danych i wyciągnięcie wniosków będzie możliwe po przedstawieniu danych o ludności przez Główny Urząd Statystyczny.    Należy podkreślić, iż obowiązkowe szczepienia ochronne dzieci i młodzieży nie są świadczeniami zdrowotnymi o charakterze doraźnej pomocy, co warunkowałoby dostosowanie się do kryteriów obowiązujących w takich przypadkach, lecz są planowymi świadczeniami zdrowotnymi pozostającymi w kompetencji lekarza podstawowej opieki zdrowotnej.    Z wyrazami szacunku    Minister    Franciszka Cegielska    Warszawa, dnia 10 maja 2000 r.