Debaty sejmoweI Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie zniesienia limitowania usług medycznych od 2001 r.

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację posła Władysława Stępnia, przekazaną przy piśmie z dnia 30 października 2000 r., znak pisma: SPS-0202-4950/00 w sprawie zniesienia limitowania usług medycznych uprzejmie udzielam odpowiedzi na pytania: Czy w 2001 r. będzie zniesione limitowanie usług medycznych i czy kasy chorych otrzymają więcej środków na ten cel?    Uprzejmie informuję, iż działania limitowe (limit rozumiany jako określony poziom, stan potrzebny do zaspokojenia potrzeb w zakresie świadczeń zdrowotnych, a nie zmniejszenie tychże świadczeń) pozwalają na prowadzenie przez kasę chorych polityki obejmującej dostępność do świadczeń zdrowotnych. Kasa chorych zawiera ze świadczeniodawcą umowę, która dla swej ważności musi zawierać wszelkie elementy przedmiotowo istotne (tj. określenie podmiotów umowy - kasa i świadczeniodawca - oraz przedmiotu umowy, cena i ilość świadczeń) oraz inne elementy omawiane w trakcie rokowań. Bez nich umowa byłaby nieważna. Zatem wyrażenie ˝limit˝ należy rozumieć jako ustalenie przedmiotu umowy, a nie jako jej ograniczenie.    Podstawą do określenia ˝limitu˝ są dane z przeprowadzonych badań historycznych (analiza sytuacji demograficznej i zdrowotnej społeczeństwa - statystyka publiczna). Uwzględnia się także nowe dane z wykonania świadczeń (rok 1999 i 2000). Stanowi to dodatkowe zabezpieczenie przed niekontrolowanym wzrostem liczby świadczeń zdrowotnych; prowadzi do optymalizacji planu zawierania przez kasy chorych umów o udzielanie świadczeń zdrowotnych - suma kwot zobowiązań kasy chorych wobec świadczeniodawców ze wszystkich zawartych umów musi się mieścić w planie finansowym. Kasa chorych sporządza na każdy rok plan finansowy zrównoważony w zakresie wpływów i wydatków.    Liczba zakontraktowanych przez kasę chorych świadczeń zdrowotnych (określana często jako limit), ustalona jest jako średnia z ich wykonania w poprzednich latach. Dopuszcza się tzw. nadwykonania oraz niewykonania zakładanej liczby przyjętych w umowie świadczeń - wówczas kasa chorych płaci za dodatkowo wykonane świadczenia lub dochodzi do renegocjacji umowy.    W nowym systemie to pacjenci dokonują oceny jakości świadczeń zdrowotnych udzielanych przez świadczeniodawców. Wybierając pożądaną jakość wymienionych świadczeń, wybierają lekarza, zakład opieki zdrowotnej. Ma to wpływ na zawierane przez kasy chorych umowy ze świadczeniodawcami.    Ustalanie odpowiedniej liczby świadczeń zdrowotnych, które są określone w ustawie z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (DzU nr 28, poz. 153 ze zm.) jest operacją występującą w cyklu finansowania świadczeń zdrowotnych. Umowa między kasą chorych a świadczeniodawcą określa m.in. maksymalną kwotę zobowiązania wobec świadczeniodawcy. Przy czym należy podkreślić, że kasa chorych, finansując świadczenia zdrowotne i stosując ˝limity˝ ilościowe i finansowe, musi uwzględniać zasadę zapewnienia ubezpieczonym równego dostępu do świadczeń zdrowotnych. Jednocześnie zasadne jest podkreślenie, że ubezpieczenie zdrowotne oparte jest na zasadzie solidarności społecznej - niezależnie od wieku, stanu zdrowia, miesięcznego dochodu, miejsca zamieszkania ubezpieczony ma prawo wolnego wyboru lekarza i równego dostępu do świadczeń.    Wprowadzone zmiany w ochronie zdrowia oparte zostały m.in. na zasadzie gospodarności i celowości działania. Kasy chorych w celu zapewniania ubezpieczonym świadczeń zdrowotnych, przysługujących zgodnie z przepisami ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, zawierają umowy ze świadczeniodawcami w rozumieniu art. 7 pkt 23 wymienionej ustawy. Kasy chorych są instytucjami samorządnymi - reprezentującymi ubezpieczonych - zobowiązanymi przy podpisywaniu umów i ustalaniu kosztów świadczeń do przestrzegania zasady zrównoważenia wydatków z przychodami, zasady, że suma kwot zobowiązań kasy chorych wobec świadczeniodawców ze wszystkich zawartych umów musi się mieścić w planie finansowym. Świadczenia zdrowotne są udzielane ubezpieczonym w ramach środków posiadanych przez kasę chorych.    Stosowany przez kasy chorych system prognozowania i określania liczby świadczeń koniecznych do zakupienia jest powszechnie stosowany i sprawdzony w systemach ochrony zdrowia w państwach Unii Europejskiej. Nie planuje się odejścia w 2001 r. od działania zgodnego z tą zasadą.    Odpowiadając na drugie pytanie, czy kasy chorych otrzymają więcej środków na ten cel, uprzejmie informuję, iż w dniu 15 listopada 2000 r. prezes Rady Ministrów przedstawił Sejmowi Rzeczypospolitej Polskiej projekt ustawy budżetowej na rok 2001, w którym opowiedziano się za podwyższeniem wysokości składki na ubezpieczenie zdrowotne z 7,5% do 7,75%.    W nawiązaniu do opinii zawartej w przekazanej interpelacji twierdzącej, że pogorszyła się dostępność do lekarza i badań diagnostycznych, szczególnie osób o niskich dochodach, należy wskazać na poniższe badania, które nie potwierdzają tej oceny, natomiast potwierdzają słuszność wprowadzonych zmian po 1 stycznia 1999 r.    Główny Urząd Statystyczny w styczniu 2000 r. zrealizował badanie, którego celem było m.in. zebranie opinii na temat funkcjonowania nowego systemu opieki zdrowotnej - najwyżej oceniono zmianę, jaka nastąpiła w traktowaniu pacjenta przez wszystkich uczestniczących w udzielaniu świadczeń zdrowotnych (prawie dwa razy więcej niż badani twierdzący, że nastąpiły zmiany na gorsze). Zasadne jest podkreślenie, iż zaobserwowano nieznacznie lepszą opinię na temat traktowania pacjentów po wejściu w życie reformy systemu ochrony zdrowia wśród gospodarstw domowych uboższych niż wśród najbogatszych. Również wyższy był odsetek gospodarstw pozytywnie niż negatywnie oceniających zachodzące zmiany w czasie poświęconym pacjentowi przez lekarza. Także zmiany na lepsze zaobserwowało więcej gospodarstw mieszkających w małych miasteczkach i na wsi (na wsi liczba praktyk lekarskich wzrosła z 348 w 1998 r. do 433 w 1999 r.).    Badania przeprowadzone na początku 2000 r. przez CBOS wskazują, iż tylko około 24% ubezpieczonych, spośród ogólnej populacji korzystających ze świadczeń zdrowotnych w nowym systemie, miało trudności z szeroko rozumianym dostępem do świadczeń zdrowotnych (co stanowi około 4 mln osób spośród 13,5 mln ubezpieczonych korzystających w ogóle). Należy przypomnieć, iż w marcu 1998 r. trudności w dostępie do opieki zdrowotnej sygnalizowało 49% pacjentów (co stanowi 12 mln osób). Zatem liczba ubezpieczonych niezadowolonych z dostępu do świadczeń zdrowotnych obniżyła się trzykrotnie.    W podsumowaniu należy podkreślić, iż nastąpiła poprawa stanu zdrowia polskiego społeczeństwa, o czym świadczą wyniki prowadzonego monitoringu najistotniejszych wskaźników stanu zdrowia społeczeństwa. Najważniejsze zmiany to: spadek umieralności niemowląt, stopniowy wzrost długości życia w każdej grupie wiekowej zarówno u mężczyzn jak i u kobiet.    Minister    Grzegorz Opala    Warszawa, dnia 22 listopada 2000 r.