Debaty sejmoweI Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie likwidacji szkolnych gabinetów stomatologicznych

   Szanowny Panie Marszałku! W związku z interpelacją panów posłów Andrzeja Słomskiego i Władysława Adamskiego, otrzymaną przy piśmie z dnia 23 grudnia 2000 r., znak: SPS-0202-5410/00, w sprawie likwidacji szkolnych gabinetów stomatologicznych proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.    1. Czy cały ciężar leczenia stomatologicznego dzieci mają pokrywać tylko rodzice? Wielu z nich nie będzie na to stać.    Proces reform społecznych w naszym kraju tworzy nowe uwarunkowania prawne i organizacyjne do funkcjonowania systemu ochrony zdrowia, systemu edukacji oraz administracji publicznej.    Wejście w życie z dniem 4 grudnia 1997 r. przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. o zmianie ustawy o zakładach opieki zdrowotnej (DzU z 1997 r. nr 104, poz. 661, ze zm.) oraz z dniem 1 stycznia 1999 r. przepisów ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (DzU z 1997 r. nr 28, poz. 153, ze zm.) wprowadziło zmianę zasad organizacji i funkcjonowania oraz sposobu finansowania opieki zdrowotnej (nastąpiło odejście od dotacji, czyli finansowania bazy i kadry w ochronie zdrowia, na rzecz umów, na podstawie których finansowane są udzielane świadczenia zdrowotne).    Minister zdrowia kreuje politykę zdrowotną, realizując zadania zapisane w ustawie z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (DzU nr 82, poz. 928, ze zm.), zaś kasy chorych jako instytucje ubezpieczenia zdrowotnego zapewniają ubezpieczonym realizację świadczeń zdrowotnych.    Na podstawie art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (DzU z 1996 r., nr 67, poz. 329, ze zm.) uczniowie mają prawo do opieki zdrowotnej, a w szczególności do korzystania z bezpłatnych świadczeń leczniczych i rehabilitacyjnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej. Na podstawie przepisów rozporządzenia ministra zdrowia i opieki społecznej z dnia 5 listopada 1992 r. w sprawie zakresu, organizacji oraz form opieki zdrowotnej nad uczniami (DzU z 1992 r. nr 87, poz. 441, ze zm.) w zakresie, w jakim nie są sprzeczne z ustawą o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, realizowane jest prawo uczniów wynikające z wyżej wymienionego przepisu ustawy o systemie oświaty.    Do roku 1999 opiekę zgodnie z wyżej wymienionym rozporządzeniem zapewniały publiczne zakłady opieki zdrowotnej. Przytoczone na wstępie ustawy ustaliły nowe ramy funkcjonowania ochrony zdrowia, wprowadzając na rynek świadczeń zdrowotnych samodzielne publiczne i niepubliczne zakłady opieki zdrowotnej, od których kasa chorych kupuje świadczenia zdrowotne, w tym stomatologiczne, wszystkim osobom ubezpieczonym, także całej populacji wieku rozwojowego od 0 do 18 roku życia.    Wobec powyższego dzieci mają prawo do opieki zdrowotnej, a wprowadzona reforma ochrony zdrowia w żaden sposób tego prawa nie narusza. Organizacja miejsc, w których udzielane są świadczenia zdrowotne, należy do kompetencji świadczeniodawcy, który zawiera umowę z kasą chorych oraz odpowiada za jakość i sposób ich wykonywania. Należy podkreślić, że część zadań realizowanych na rzecz promocji zdrowia powinna być finansowana przez samorząd terytorialny z budżetu przeznaczonego na realizację zadania własnego, jakim jest ochrona i promocja zdrowia.    Dyrektor szkoły może utrzymać zatrudnienie stomatologa lub higienistki stomatologicznej w środowisku nauczania i wychowania, jeżeli statut szkoły określający organizację szkoły przewiduje takie stanowisko. Jeśli tak nie jest, dyrektor szkoły może wystąpić z wnioskiem do podmiotu, który utworzył szkołę, o zawarcie w statucie (regulamin organizacyjny) stanowiska, które pozwoli zatrudnić osobę do sprawowania opieki zdrowotnej w istniejącym na terenie szkoły gabinecie. Jednocześnie należy zaznaczyć, że w nowym systemie ochrony zdrowia rodzice mają prawo wyboru lekarza dla swego dziecka.    W rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym oraz o zmianie niektórych ustaw (druk sejmowy nr 1456) jest zapis: minister właściwy do spraw zdrowia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw oświaty i wychowania określi, w drodze rozporządzenia, w odniesieniu do świadczeń udzielanych dzieciom i młodzieży do lat 26 zakres świadczeń profilaktycznych, w szczególności badań przesiewowych wraz z określeniem wieku dziecka, w jakim te badania są przeprowadzane. Należy dodać, że rozporządzenie to uwzględnia szczególną rolę profilaktyki zdrowotnej (także stomatologicznej), w tym promocji zdrowia, dla dzieci.    Należy podkreślić rolę jednostek samorządu terytorialnego w systemie zdrowotnym, które w swoich zadaniach mają promocję i ochronę zdrowia. Decyzje w sprawie finansowania profilaktyki wieku rozwojowego powinny być podejmowane wspólnie przez kasę chorych i samorząd terytorialny. Samorząd terytorialny powinien wesprzeć profilaktykę stomatologiczną w szkole. Trzeba także podkreślić bardzo dużą rolę, jaką w nowym systemie powinni spełniać rodzice, współpracując z dyrekcją szkoły i samorządem.    Świadczenia zdrowotne w środowisku wychowania i nauczania realizowane są w systemie podstawowej opieki zdrowotnej lub poprzez zawieranie umowy o udzielanie świadczeń zdrowotnych bezpośrednio między kasą chorych a świadczeniodawcą (pielęgniarką, higienistką stomatologiczną lub lekarzem stomatologiem wykonującym zawód w formie indywidualnej bądź grupowej profilaktyki stomatologicznej). Nie może więc wystąpić podwójne finansowanie świadczeń - w podstawowej stomatologicznej opiece zdrowotnej i jednocześnie w środowisku nauczania i wychowania.    Na przykładzie Mazowieckiej Regionalnej Kasy Chorych należy zwrócić uwagę na fakt, że podpisała ona (podobnie jak większość pozostałych kas) umowy ze szkolnymi gabinetami stomatologicznymi, jednak według kasy ich działalność nie jest efektywna, ponieważ większa część pieniędzy wypłacanych świadczeniodawcom stanowią koszty przeglądów jamy ustnej. Na faktyczne leczenie zębów przeznacza się znacznie mniej środków finansowych. Dlatego też kasa chce wycofać się z finansowania tych jednostek na rzecz stworzenia międzyszkolnych przychodni stomatologicznych, które objęłyby dzieci programem profilaktycznym.    Istotną informacją jest ta, że na podstawie rozporządzenia ministra zdrowia z dnia 11 sierpnia 2000 r. w sprawie podstawowych świadczeń zdrowotnych lekarza stomatologa oraz podstawowych materiałów stomatologicznych (DzU nr 72, poz. 851), które to rozporządzenie weszło w życie z dniem 1 stycznia 2001 r., został znacznie rozszerzony zakres bezpłatnych świadczeń zdrowotnych, przysługujących ubezpieczonym do 18 roku życia.    2. Czy kasy chorych mogą liczyć w 2001 r. na większe środki finansowe z przeznaczeniem na opiekę stomatologiczną?    Przyjęta przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 15 grudnia 2000 r. oraz podpisana przez prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej ustawa o zmianie ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne podwyższyła składkę ubezpieczeniową na 7,75% podstawy wymiaru składki. Ponadto rząd zawiesił spłatę pożyczki budżetowej dla kas chorych, a otrzymane w ten sposób dodatkowe pieniądze trafią do kas chorych, które przeznaczą je na zwiększenie finansowania świadczeń zdrowotnych.    Z wyrazami szacunku    Minister    Grzegorz Opala    Warszawa, dnia 16 stycznia 2001 r.