Debaty sejmoweI Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie finansowania budownictwa mieszkaniowego w Polsce

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na zapytanie pana posła Bogdana Lewandowskiego w sprawie systemu finansowania budownictwa mieszkaniowego w Polsce, z upoważnienia prezesa Rady Ministrów, uprzejmie przekazuję następujące wyjaśnienia.    Odpowiadając na pytanie dotyczące oceny szans realizacji ˝Założeń polityki mieszkaniowej na lata 1999-2003˝ należy stwierdzić, iż część zadań określonych w przedmiotowym dokumencie została już zrealizowana. Wprowadzone rozwiązania dotyczyły przede wszystkim następujących części programowych:    - udostępnienie gruntów pod budowę,    - wspomaganie budownictwa społecznego,    - program wspierania przedsięwzięć termomodernizacyjnych,    - rozwiązywanie odziedziczonych z przeszłości problemów mieszkaniowych.    Konkretyzację założeń stanowiła nowelizacja ustawy o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego z 4 listopada 1999 r., wprowadzająca do istniejących przepisów rozwiązania umożliwiające udzielanie gminom ze środków Krajowego Funduszu Mieszkaniowego preferencyjnych kredytów z przeznaczeniem na infrastrukturę techniczną pod budownictwo mieszkaniowe, niezależnie od formy tego budownictwa. Wprowadzono również szereg udogodnień dla inwestorów realizujących budownictwo mieszkaniowe w formie budownictwa spółdzielczego lokatorskiego lub społecznego czynszowego.    Jedną z podstawowych barier dla dalszego rozwoju społecznego budownictwa czynszowego mogą okazać się obowiązujące aktualnie, ograniczone możliwości pozyskiwania środków finansowych przez Krajowy Fundusz Mieszkaniowy. Istnieje obawa, że rosnąca kwota zapotrzebowania na kredyty nie znajdzie pokrycia w środkach własnych funduszu oraz środkach dostępnych z budżetu państwa. W związku z powyższym podjęto prace nad kolejną nowelizacją ustawy, która powinna pozwolić m.in. na zwiększenie możliwości samodzielnego pozyskiwania przez Bank Gospodarstwa Krajowego środków z przeznaczeniem na kredyty udzielane z Krajowego Funduszu Mieszkaniowego. W podobnym kierunku zmierza również rozpatrywany obecnie w Ministerstwie Finansów wniosek Banku Gospodarstwa Krajowego o dofinansowanie Krajowego Funduszu Mieszkaniowego pożyczką z Banku Rozwoju Rady Europy (CEB).    Nowym programem przewidzianym w założeniach i realizowanym od ponad roku jest instrument służący wsparciu inwestycji termomodernizacyjnych. W kierunku poprawy działania programu i zwiększenia liczby realizowanych inwestycji objętych pomocą państwa opracowano projekt nowelizacji ustawy o wspieraniu przedsięwzięć termomodernizacyjnych, znajdujący się obecnie na końcowym etapie uzgodnień międzyresortowych.    Realizowane są również programy założeń związane z odziedziczonymi z przeszłości problemami finansowymi. Problematykę spłaty kredytów mieszkaniowych, udzielonych głównie przez PKO BP spółdzielniom mieszkaniowym (do końca maja 1992 r.) oraz kredytów hipotecznych udzielonych przez banki indywidualnym klientom (od 21 października 1991 r. do dnia 31 marca 1995 r.). reguluje ustawa z dnia 30 listopada 1995 r. o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych, refundacji bankom wypłaconych premii gwarancyjnych oraz zmianie niektórych ustaw. Zawarte tam rozwiązania, dotyczące umorzenia części zadłużenia wobec budżetu oraz inne preferencje, wiążące się z koniecznością spowodowania terminowej lub przyspieszonej spłaty kredytów oraz odsetek wykupionych przejściowo przez budżet.    Realizację założeń, które przewidywały modyfikację systemu pomocy państwa w kierunku ograniczenia wydatków budżetowych z przeznaczeniem na wykup odsetek, stanowiła uchwalona 16 grudnia 1999 r. nowelizacja przedmiotowej ustawy, przedłużająca m.in. termin przedterminowej spłaty o trzy lata, tj. do 31 grudnia 2002 r., uprawniającej do skorzystania ze znacznych umorzeń tego zadłużenia. Powyższe zmiany zostały wprowadzone przy uwzględnieniu znacznej skuteczności przyjętego rozwiązania. W 1999 r. zrealizowane dochody budżetu państwa związane ze spłatą zadłużenia z tytułu przejściowego wykupienia odsetek od kredytów mieszkaniowych wyniosły ok. 159 mln zł, prawie dwukrotnie przekraczając plan zawarty w ustawie budżetowej na 1999 r. W kwocie tej aż 75% stanowiły spłaty jednorazowe, stanowiące 30% ww. zadłużenia i uprawniające do umorzenia pozostałej części. Ocenia się, iż ok. 15% wszystkich zadłużonych zdecydowało się w 1999 r. na całkowitą spłatę zadłużenia z tytułu omawianych kredytów mieszkaniowych na preferencyjnych warunkach.    Oceniając stopień realizacji założeń należy również wspomnieć o kontynuowanych programach:    - ulg mieszkaniowych w podatku dochodowym od osób fizycznych,    - wypłat premii gwarancyjnych, urealniających oszczędności gromadzone na książeczkach mieszkaniowych w okresie PRL.    Poza opisanymi działaniami rząd przyjął i skierował do prac parlamentarnych projekty ustaw, realizujących większość pozostałej części zadań przewidzianych w założeniach. Do Sejmu RP skierowane zostały następujące projekty ustaw:    - o kasach oszczędnościowo-mieszkaniowych i wspieraniu przez państwo oszczędzania na cele mieszkaniowe,    - o dopłatach do oprocentowania kredytów udzielanych na własne mieszkanie,    - o dopłatach do oprocentowania kredytów udzielanych na remonty budynków mieszkalnych,    - o dodatkach mieszkaniowych,    - o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego.    Wprowadzenie ww. regulacji prawnych może przyczynić się do znaczącego wzrostu liczby nowo budowanych mieszkań i poprawy stanu technicznego istniejącej substancji mieszkaniowej, przy czym cel ten może zostać osiągnięty przy bardziej efektywnym wykorzystaniu podobnej - w wymiarze realnym - puli środków budżetowych.    Oceniając możliwości wdrożenia wszystkich tych rozwiązań, należy pamiętać, iż realizacja propozycji zawartych w założeniach jest w znacznej mierze uzależniona od konkretnych - zmiennych uwarunkowań budżetowych i ekonomicznych. Będą one istotnym elementem uwzględnianym przy podejmowaniu decyzji dotyczących przyjęcia przedmiotowych projektów. O możliwości ich wdrożenia będzie decydował przede wszystkim parlament, w którego gestii leżą kwestie związane z ostatecznym kształtem budżetu na 2001 r. oraz innych ustaw finansowych, w tym podatkowych.    Minister    Jerzy Kropiwnicki    Warszawa, dnia 31 października 2000 r.