Debaty sejmoweI Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie premii gwarancyjnych na zakup mieszkań i domów na rynku wtórnym

   Szanowny Panie Marszałku! W nawiązaniu do pisma pana marszałka z dnia 30 października br., znak: SPS-0202-4945/00, uprzejmie przedstawiam odpowiedź na interpelację pana posła Bogdana Lewandowskiego, dotyczącą ewentualnej nowelizacji rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 maja 1996 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania premii gwarancyjnej, a także jej zwrotu oraz trybu rozliczeń z bankami z tytułu refundacji wypłaconych premii.    System celowego oszczędzania na książeczkach mieszkaniowych z przeznaczeniem zgromadzonego wkładu wraz z oprocentowaniem oraz dotowanymi ze środków budżetu państwa premiami (premią gwarancyjną oraz premią za systematyczne oszczędzanie) zapoczątkowany został jeszcze w końcu lat pięćdziesiątych. Przez ponad 30 lat przewidywał on możliwość wykorzystania zgromadzonych środków jedynie na wkład mieszkaniowy lub budowlany w spółdzielni mieszkaniowej bądź na budownictwo indywidualne. Począwszy od 1993 r., na skutek istotnych zmian w strukturze inwestorskiej, wyrażających się rozwojem własnościowych form budownictwa mieszkaniowego, katalog zdarzeń uprawniających do uzyskania premii gwarancyjnej zaczął ulegać znacznemu rozszerzeniu. W szczególności przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 czerwca 1993 r. w sprawie udzielania dotacji na wypłatę premii gwarancyjnej od wkładów oszczędnościowych na budownictwo mieszkaniowe (DzU nr 59, poz. 268) objęły dotacją - w postaci premii gwarancyjnej - wszelkie formy odpłatnego nabycia domu lub lokalu, w tym także od osób fizycznych.    Jest jednak kwestią bezsporną, że finansowe wspieranie celów mieszkaniowych środkami publicznymi powinno sprzyjać rozwojowi budownictwa mieszkaniowego. Tymczasem refundowanie premii gwarancyjnych wypłacanych właścicielom książeczek mieszkaniowych z tytułu nabywania przez nich lokali uprzednio już użytkowanych pozostaje bez wpływu na przyrost nowej substancji mieszkaniowej. Ponieważ aż ponad 30% książeczek mieszkaniowych jest likwidowanych właśnie z tytułu nabycia mieszkania na rynku wtórnym, należy oceniać, iż trzecia część wydatków budżetu państwa na omawiany cel nie przyczynia się do efektywnego wzrostu budownictwa mieszkaniowego. Ponadto sytuacja ta pociągnęła za sobą pewne niezamierzone i niepożądane skutki. Znalazło to odzwierciedlenie przede wszystkim w:    1) uzyskiwaniu premii gwarancyjnych w kwotach przekraczających znacznie koszty nabycia lokalu (miało to miejsce w szczególności w dość częstych przypadkach, gdy gminy, a także Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa, decydowały się na sprzedaż mieszkań dotychczasowym najemcom po symbolicznych cenach),    2) fikcyjnym obrocie lokalami (domami) o bardzo niskiej wartości rynkowej jedynie w celu uzyskania uprawnień do otrzymania premii gwarancyjnej (po uzyskaniu premii gwarancyjnej ˝nabyty˝ lokal lub dom był natychmiast zbywany).    Z powyższych względów Ministerstwo Finansów rozważało możliwość znowelizowania rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 maja 1996 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania premii gwarancyjnej, a także jej zwrotu oraz trybu rozliczeń z bankami z tytułu refundacji wypłaconych premii (DzU nr 57, poz. 259 i z 1997 r. nr 144, poz. 963) w taki sposób, aby z katalogu zdarzeń uprawniających właścicieli książeczek mieszkaniowych do uzyskania premii gwarancyjnej wyeliminowane zostały przypadki nabywania mieszkań uprzednio już użytkowanych. Sugestia taka - przy okazji prac nad konstruowaniem budżetu państwa na 2001 r. - została przedstawiona ministrowi rozwoju regionalnego i budownictwa, który, kierując m.in. działem administracji rządowej: Gospodarka przestrzenna i mieszkaniowa, jest odpowiedzialny za formy i zakres wspierania sfery mieszkalnictwa. Podjęcie prac legislacyjnych nad nowelizacją omawianego rozporządzenia jest zatem obecnie uzależnione od stanowiska ministra rozwoju regionalnego i budownictwa.    Z wyrazami szacunku    Podsekretarz stanu    Halina Wasilewska-Trenkner    Warszawa, dnia 8 listopada 2000 r.