Debaty sejmoweI Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie prywatyzacji placówek służby zdrowia

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację pani poseł Krystyny Herman, przesłaną przy piśmie znak: SPS-0202-3785/00, uprzejmie wyjaśniam, iż Ministerstwo Zdrowia rozesłało formularze do wszystkich wojewodów z prośbą o nadesłanie informacji na temat zarejestrowanych niepublicznych zakładów opieki zdrowotnej na terenie danego województwa. Na podstawie nadesłanych informacji została stworzona baza danych, która posłuży do analizy i wyciągnięcia wniosków co do dalszego procesu prywatyzacji w ochronie zdrowia.    Ponadto należy zauważyć, iż własność zarówno mienia ruchomego, jak i nieruchomego uregulowana jest przez odpowiednie przepisy i akty prawne.    Zadania poszczególnych szczebli samorządu terytorialnego w zakresie ochrony zdrowia określają ustawy samorządowe:    1. Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (DzU nr 13, poz. 74 z późn. zm.) w rozdziale 2, określającym zakres działania i zadania gminy, stwierdza, że zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy m.in. ochrony zdrowia i pomocy społecznej (w tym ośrodków i zakładów opiekuńczych).    2. Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (DzU nr 91, poz. 578 z późn. zm.) nakłada na powiat obowiązek wykonywania określonych ustawami zadań publicznych o charakterze ponadgminnym, m.in. w zakresie promocji i ochrony zdrowia.    3. Podobnie ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (DzU nr 91, poz. 576 z późn. zm.), która mówi, że samorząd województwa wykonuje zadania o charakterze wojewódzkim określone ustawami, w szczególności w zakresie promocji i ochrony zdrowia.    Sytuacja majątkowa zakładów opieki zdrowotnej została uregulowana już w ustawie z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (DzU nr 133, poz. 872 z późn. zm.), która w art. 47 ust. 1 stanowi, iż ˝z dniem 1 stycznia 1999 r. jednostki samorządu terytorialnego przejmują uprawnienia organu administracji rządowej, który utworzył samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej, w rozumieniu przepisów ustawy o zakładach opieki zdrowotnej˝. Art. 47 ust. 3 cytowanej ustawy mówi, że ˝przejęcie zakładów (o których mowa w ust. 1) następuje w trybie i na zasadach określonych w niniejszej ustawie, z tym że majątek ruchomy skarbu państwa, przekazany w nieodpłatne użytkowanie samodzielnym publicznym zakładom opieki zdrowotnej, stał się z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością tych zakładów˝.    Art. 60 ust. 1 cytowanej ustawy mówi, że ˝mienie skarbu państwa, będące we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych przejmowanych z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego na podstawie przepisów ustawy kompetencyjnej (ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej - w związku z reformą ustrojową państwa - DzU nr 106, poz. 668 z późn. zm.) oraz przepisów niniejszej ustawy, z tym dniem stało się z mocy prawa mieniem właściwych jednostek samorządu terytorialnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej˝.    Zgodnie z art. 50 ustawy o samorządzie gminnym (DzU nr 13, poz. 74 z późn. zm.), obowiązkiem osób uczestniczących w zarządzaniu mieniem komunalnym jest zachowanie szczególnej staranności przy wykonywaniu zarządu zgodnie z przeznaczeniem tego mienia i jego ochroną. Analogicznie art. 50 ustawy o samorządzie powiatowym (DzU nr 91, poz. 578, z późn. zm.) wskazuje, iż zarząd i ochrona mienia powiatu powinny być wykonywane ze szczególną starannością. Wynika stąd, że decyzje o formach użytkowania majątku podejmuje właściciel lub instytucja przez niego upoważniona do podejmowania decyzji.    Niepubliczne zakłady opieki zdrowotnej, korzystając z lokali lub sprzętu stanowiących własność komunalną lub samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej, mogą realizować publiczne cele, zaspokajając potrzeby zdrowotne społeczeństwa. Podstawowym warunkiem zawarcia umowy dzierżawy, najmu, użyczenia jest uzyskanie zgody organu założycielskiego oraz odpowiedni rodzaj prowadzonej działalności przez drugą stronę umowy.    Samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej gospodarują samodzielnie przekazanymi w nieodpłatne użytkowanie nieruchomościami i majątkiem skarbu państwa lub komunalnym oraz majątkiem własnym (otrzymanym i zakupionym - art. 53 ust. 1 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej). SP ZOZ gospodaruje swoim majątkiem, kierując się efektywnością jego wykorzystania. Zbycie, wydzierżawienie lub wynajęcie majątku trwałego samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej może być dokonane przez zakład na zasadach określonych przez organ, który zakład utworzył. Wniesienie majątku do spółek lub fundacji wymaga zgody organu, który zakład utworzył (ust. 2 ww. artykułu). Do użyczenia majątku trwałego SP ZOZ także jest potrzebna zgoda organu założycielskiego.    Praktyka wskazuje, że organy założycielskie, podejmując decyzję o dokonaniu czynności wskazanych w art. 53 ust. 2 ustawy o ZOZ, kierują się założeniem, iż podpisanie umowy nie zakłóci dotychczasowego funkcjonowania SP ZOZ, w szczególności nie ograniczy zakresu i dostępu do udzielanych usług i nie spowoduje obniżenia jakości świadczeń zdrowotnych. Samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej nie są przedsiębiorstwami państwowymi i nie można stosować do nich per analogiam ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych. Brak regulacji prawnej, która mówiłaby o prywatyzacji zakładów służby zdrowia (jak ustawa z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych DzU nr 118, poz. 561 z późn. zm.) nie oznacza, iż nie można przeprowadzić prywatyzacji zgodnie z prawem.    W procesie prywatyzacyjnym można opierać się m.in. na następujących aktach prawnych:    - ustawie z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (DzU nr 91, poz. 408 z późn. zm.),    - ustawie z dnia 5 lipca 1996 r. o zawodzie lekarza (DzU nr 28, poz. 152 z późn. zm.), ustawie z dnia 5 lipca 1996 r. o zawodach pielęgniarki i położnej (DzU nr 91, poz. 410 z późn. zm.),    - ustawie z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (DzU nr 28, poz. 153 z późn. zm.),    - innych ustawach i wielu rozporządzeniach, m.in. rozporządzeniu ministra zdrowia i opieki społecznej z dnia 21 września 1992 r. w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać pod względem fachowym i sanitarnym pomieszczenia i urządzenia zakładu opieki zdrowotnej (DzU nr 74, poz. 366 z późn. zm.), oraz rozporządzeniu ministra zdrowia i opieki społecznej z dnia 13 lipca 1998 r. w sprawie umowy o udzielenie zamówienia na świadczenia zdrowotne (DzU nr 93, poz. 592). Należy pamiętać, iż wszystkie procedury prywatyzacyjne winny być zgodne z obowiązującym ustawodawstwem samorządowym.    W świetle obowiązujących przepisów prawnych jedyną drogą przekształcenia publicznego zakładu opieki zdrowotnej w niepubliczny jest jego likwidacja. Proces prywatyzacji w formie likwidacji jednostki lub jego części wiąże się z uchwałami właściwych organów samorządu terytorialnego. Uchwały te są publikowane i obligatoryjnie ogłaszane.    W chwili obecnej w Ministerstwie Zdrowia trwają prace nad projektem ustawy o ochronie zdrowia. Znajdą się w nim uregulowania odpowiadające oczekiwaniom prywatyzacyjnym. Następnie odbędzie się publiczna debata na temat przygotowywanego przez ministerstwo projektu tej ustawy. Dyskusja nad tą ustawą będzie miała zasadnicze znaczenie dla tworzącego się rynku usług medycznych, a także dla całego systemu ochrony zdrowia. Poprzez prywatyzację można doprowadzić do równości podmiotów oraz powinna ona wzmocnić konkurencję na rynku usług. Usługodawcy powinni konkurować o pacjenta za pomocą lepszej usługi, tzn. wyższego poziomu świadczeń, lepszych warunków oraz sprawniejszej obsługi.    Niezależnie od realizowanych zadań reformatorskich w zakresie ochrony zdrowia nadal istnieje konieczność dokonywania zmian i modyfikacji w sektorze publicznej opieki zdrowotnej. Przekształcenia systemowe mają doprowadzić do zorganizowania opieki zdrowotnej w sposób gwarantujący satysfakcję pacjentów, ale także satysfakcję personelu. Analiza najbliższych lat do wdrożenia działań przekształceniowych pozwoli wyciągnąć wnioski, czy działania te zmierzają we właściwym kierunku, czy gwarantują osiągnięcie założonych celów, czy pacjenci mają zagwarantowaną opiekę zdrowotną na właściwym poziomie.    Z wyrazami szacunku    Minister    Franciszka Cegielska    Warszawa, dnia 15 maja 2000 r.