Debaty sejmoweI Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie potrzeby zbadania zgodności z prawem uchwały nr 8/1999 Komisji Nadzoru Bankowego

   Szanowny Panie Marszałku! W nawiązaniu do pisma pana marszałka z dnia 21 czerwca 2001 r., nr jw., pozwalam sobie przedstawić poniższą odpowiedź na interpelację pana posła Stanisława Steca w sprawie potrzeby zbadania zgodności z prawem uchwały nr 8/1999 Komisji Nadzoru Bankowego z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie zasad tworzenia rezerw na ryzyko związane z działalnością banków (DzUrz NBP z 1999 r. nr 26, poz. 43, sprost. - DzUrz NBP z 2000 r. nr 1, poz. 4).    Na wstępie pragnę zasygnalizować, że w swojej interpelacji pan poseł Stanisław Stec porusza dwa zagadnienia, z których tylko jedno może być przedmiotem zainteresowania ministra sprawiedliwości - prokuratora generalnego w zakresie realizacji kompetencji do badania zgodności aktów normatywnych z aktami wyższego rzędu, przy czym jedyne uprawnienie, jakie przysługuje prokuratorowi generalnemu w wypadku stwierdzenia niekonstytucyjności bądź nielegalności badanego aktu normatywnego, to możliwość zainicjowania postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym w tego rodzaju sprawie - w przepisanym trybie.    Autor interpelacji zawarł w niej merytoryczną krytykę rozwiązań przyjętych w omawianej uchwale Komisji Nadzoru Bankowego, a w tym zakresie minister sprawiedliwości jako członek rządu, który nie jest właściwy w sprawach finansów publicznych, wypowiadać się nie może. Wskazać w tym miejscu należy, iż z mocy ustawy (vide - art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim, DzU nr 140, poz. 938, z późn. zm.) w skład Komisji Nadzoru Bankowego wchodzi - jako zastępca przewodniczącego komisji - minister finansów (lub delegowany przez niego sekretarz bądź podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów).    Odrębnym zagadnieniem pozostaje natomiast problem charakteru prawnego omawianej uchwały i jej zgodności z aktami wyższego rzędu, a szerzej rzecz ujmując - problem konstytucyjności takiego źródła prawa, jakim jest omawiana uchwała.    W tym zakresie podstawowe znaczenie mają takie kwestie szczegółowe, jak podstawa prawna aktu normatywnego, jego faktyczna treść (w aspekcie jej zgodności z upoważnieniem ustawowym) oraz krąg adresatów zawartych w tym akcie norm.    Omawiana uchwała Komisji Nadzoru Bankowego przyjęta została na podstawie konkretnego upoważnienia ustawowego - pomieszczonego w art. 81 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (DzU nr 121, poz. 591, z późn. zm.). Przepis ten pozostaje w mocy także obecnie i dlatego też - z formalnego punktu widzenia - nie ma przeszkód, by poddany został analizie w aspekcie jego zgodności z Konstytucją RP. Owa analiza powinna dotyczyć zakresu upoważnienia oraz formy prawnej aktu wykonawczego - w świetle konstytucyjnych norm dot. systemu źródeł prawa.    Analiza taka byłaby celowa, gdyby nie zmiany w stanie prawnym, jakie już zaistniały, choć jeszcze nie weszły w życie. Otóż wskazany przepis ustawy o rachunkowości został gruntownie zmodyfikowany ustawą z dnia 9 listopada 2000 r. o zmianie ustawy o rachunkowości (DzU nr 113, poz. 1186). Nowela ta m.in. nadała nowe brzmienie art. 81 ustawy o rachunkowości. W tym brzmieniu przepisów (a konkretnie - jego ust. 1 pkt 8 lit. b) upoważnia - i zarazem obliguje - ministra właściwego do spraw finansów publicznych do określenia w drodze rozporządzenia, po zasięgnięciu opinii Komisji Nadzoru Bankowego, m.in. zasad tworzenia rezerw na ryzyko związane z działalnością banków. A zatem sam ustawodawca doszedł do przekonania, iż problematyka uregulowana dotychczas w omawianej uchwale Komisji Nadzoru Bankowego powinna zostać unormowana aktem rangi źródła prawa powszechnie obowiązującego, który to akt ma zostać wydany przez organ uprawniony z mocy ustawy zasadniczej do wydawania tego rodzaju aktów.    W tym stanie rzeczy nie wydaje się celowa analiza samej treści omawianej uchwały (w zakresie obejmującym zgodność tej regulacji z ustawowym upoważnieniem), jak również rozważania na temat kręgu adresatów norm pomieszczonych w przedmiotowej uchwale.    Oczywiście uchwalenie przez parlament, podpisanie przez prezydenta RP i ogłoszenie nowelizacji ustawowego upoważnienia do uregulowania problematyki rezerw na ryzyko związane z działalnością banków nie zamyka drogi do oceny zgodności z konstytucją i innymi aktami wyższego rzędu unormowań dotychczas w tym zakresie obowiązujących. Jednak krótki okres oczekiwania na wejście w życie owej nowej regulacji (zacznie ona obowiązywać od 1 stycznia 2002 r.) czyni taki zabieg wielce problematycznym, tym bardziej że ewentualne uznanie - ex post - niekonstytucyjności omawianej uchwały nie zmieniłoby sytuacji finansowej banków i ich możliwości w zakresie kredytowania (o co w aspekcie merytorycznym chodzi autorowi interpelacji) z mocą wsteczną.    Biorąc powyższe pod uwagę uprzejmie informuję, że nie uważam, iżby celowe było obecnie wszczęcie procedury badania przez Trybunał Konstytucyjny zgodności przedmiotowej uchwały Komisji Nadzoru Bankowego z aktami normatywnymi wyższego rzędu, jak również procedury badania konstytucyjności ustawowego upoważnienia do wydania tejże uchwały (w obowiązującym jeszcze brzmieniu przepisu upoważniającego).    Z wyrazami szacunku    Zastępca prokuratora generalnego    Stefan Śnieżko    Warszawa, dnia 10 lipca 2001 r.