Debaty sejmoweI Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie wspierania aktywnych form zwalczania bezrobocia środkami z Funduszu Pracy i wykorzystania Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych

   W związku z przekazaną przy piśmie z dnia 1 czerwca br., znak: SPS-0202-6619/01, interpelacją pani poseł Ewy Tomaszewskiej w sprawie środków Funduszu Pracy na aktywne formy przeciwdziałania bezrobociu oraz sytuacji Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych uprzejmie informuję, co następuje:    O wysokości środków, jakie mogą być przeznaczone w bieżącym roku na finansowanie z Funduszu Pracy programów aktywnego przeciwdziałania bezrobociu, zadecydował Sejm RP, przyjmując ustawę budżetową na 2001 r., której integralną część stanowi plan finansowy Funduszu Pracy. W ustawie budżetowej na 2001 r. na finansowanie z Funduszu Pracy programów aktywnego przeciwdziałania bezrobociu przewidziana została kwota 1190 mln zł, w tym 390 mln zł na refundowanie pracodawcom wynagrodzeń wypłaconych młodocianym pracownikom oraz opłaconych od tych wynagrodzeń składek na ubezpieczenia społeczne. W ramach powyższych kwot powinny zostać sfinansowane także zobowiązania powiatowych urzędów pracy, jakie powstały na koniec ubiegłego roku.    W okresie styczeń-maj br. na finansowanie aktywnych form przeciwdziałania bezrobociu wydatkowana została przez samorządy powiatowe kwota 310,5 mln zł, co stanowi 63,7% w stosunku do 5/12 kwoty planowanej na ten cel na cały 2001 r., w tym 134,8 mln zł, tj. 83% - na refundację pracodawcom wynagrodzeń i składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu zatrudniania młodocianych pracowników.    Pragnę jednocześnie nadmienić, że w okresie 5 miesięcy br. dochody Funduszu Pracy, w wyniku wyższych o 74,1% od planowanych dotacji z budżetu państwa oraz na poziomie planowanym dochodów ze składek, były o 17,8% wyższe od planowanych, natomiast wydatki o 14,3% wyższe od planowanych. Jednocześnie w okresie tym Fundusz Pracy spłacił wszystkie zaciągnięte w ubiegłym roku kredyty w łącznej wysokości 745,1 mln zł. Nowe kredyty, których maksymalna wysokość nie może w bieżącym roku przekroczyć 930 mln zł, tj. 12,5% planowanych dochodów, zaciągnięte zostaną przede wszystkim w II półroczu br. Ponadto nadmieniam, że w okresie 5 miesięcy br. łączne wydatki na zasiłki dla bezrobotnych, zasiłki przedemerytalne i świadczenia przedemerytalne były zaledwie o 0,4% wyższe w stosunku do planowanych na ten okres, w tym na zasiłki dla bezrobotnych były o 4,5% niższe od planowanych, a na zasiłki i świadczenia przedemerytalne o 7,1% wyższe od planowanych. Zrealizowane w okresie 5 miesięcy br. dochody i wydatki Funduszu Pracy stwarzają szansę sfinansowania w bieżącym roku wszystkich zadań na poziomie planowanym przy przekazaniu dodatkowej dotacji dla Funduszu Pracy w trybie przewidzianym w art. 39 i 41 ustawy budżetowej.    Odnośnie do kondycji finansowej Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych uprzejmie informuję, że sytuacja ta jest trudna. Dochody FGŚP pochodzące z obowiązkowej składki, jak również wpływy z windykacji już wypłaconych świadczeń kształtują się na poziomie niepozwalającym na terminową wypłatę świadczeń obligatoryjnych dla pracodawców niewypłacalnych i świadczeń fakultatywnych dla pracodawców znajdujących się w przejściowych trudnościach finansowych.    W maju br. wpływy Funduszu wyniosły 32 462 tys. zł, natomiast wydatki 33 779 tys. zł. Na dzień 31 maja 2001 r. biura terenowe FGŚP zobowiązane były do wypłaty wymagalnych świadczeń pracowniczych na kwotę 12 450 tys. zł. Efektem utrzymującej się od wielu miesięcy sytuacji, w której kwota wydatków Funduszu przewyższa jego dochody, jest wyczerpanie zgromadzonych przez Fundusz środków.    Nadmieniam, że jeszcze na koniec 1999 r. na rachunkach Funduszu i w bonach skarbowych ulokowane były środki w wysokości 347 579 tys. zł. Zwiększone wydatki FGŚP na:    - świadczenia obligatoryjne wypłacane w warunkach niewypłacalności pracodawcy (upadłość, likwidacja przedsiębiorstwa),    - świadczenia fakultatywne w postaci przyznawanego pracodawcy jednorazowego świadczenia wraz z pożyczką na ubezpieczenia społeczne (od roku 1999 obserwowany jest duży wzrost zainteresowania pracodawców tego typu pomocą),    - odprawy dla zwalnianych górników i pracowników przemysłu zbrojeniowego w łącznej kwocie 136 696 tys. zł    spowodowały, iż obecnie FGŚP nie jest zdolny do terminowej realizacji swoich ustawowych zadań.    Aktualnie rozważane są różne warianty sanacji sytuacji finansowej FGŚP. Prezes Krajowego Urzędu Pracy, dysponent środków Funduszu, zwrócił się do Rady Funduszu z propozycjami rozwiązań mającymi na celu zwiększenie dochodów (poprzez skuteczniejszą windykację i bardziej rygorystyczną politykę w zakresie zwrotu przez pracodawców pożyczonych środków) jak również ograniczenie wydatków (zawieszenie wydatkowania środków na świadczenia fakultatywne).    Sposobem na zwiększenie dochodów Funduszu, a przez to umożliwienie pełnej realizacji zadań, mogłoby być podwyższenie poziomu składki na FGŚP (obecnie 0,08% podstawy wymiaru). Z analiz przeprowadzonych przez Krajowy Urząd Pracy wynika, że odzyskanie płynności finansowej przez FGŚP umożliwiłoby ustalenie składki na poziomie nie mniejszym niż 0,35% podstawy jej wymiaru. Przy obowiązywaniu składki na poziomie 0,35% Fundusz odzyskałby płynność nie wcześniej niż po 6 miesiącach obowiązywania składki w nowej wysokości. Pragnę nadmienić, że decyzja w sprawie nowej wysokości składki FGŚP może być podjęta przez ministra pracy i polityki społecznej, w uzgodnieniu z Radą FGŚP i ministrem finansów, po uzyskaniu opinii partnerów społecznych, tj. pracodawców i pracowników. Obecnie znane jest stanowisko Prezydium Komisji Krajowej NSZZ ˝Solidarność˝ z 7 czerwca 2001 r. wskazujące na potrzebę podwyższenia stawki na FGŚP do poziomu 0,46% podstawy wymiaru.    Reasumując, uprzejmie informuję, że obecnie Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych z dużymi trudnościami realizuje podstawowe zadanie wynikające z ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy.    Wyrażam jednocześnie nadzieję, że obecne trudności FGŚP mają charakter przejściowy, a podjęte decyzje przywrócą FGŚP płynność finansową.    Przekazując powyższe informacje, łączę wyrazy szacunku    Sekretarz stanu    Ewa Lewicka    Warszawa, dnia 29 czerwca 2001 r.