Debaty sejmoweI Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie kompleksowego i skuteczniejszego rządowego programu przeciwdziałania bezrobociu

   Szanowny Panie Marszałku! W związku z przekazaniem przy piśmie z dnia 5 marca 2001 r. (znak: SPS-0202-5943/01) interpelacji pana posła Jana Kulasa w sprawie kompleksowego i skuteczniejszego rządowego programu przeciwdziałania bezrobociu poniżej zamieszczam odpowiedzi na zadane przez pana posła pytania:    Pytanie 1. Jakie czynniki zadecydowały o wzroście bezrobocia w latach 1998-2000?    Do najważniejszych czynników (powodów), które wpłynąły na wzrost bezrobocia w ciągu ostatnich trzech lat w Polsce, można zaliczyć:    - przyśpieszenie procesów restrukturyzacji gospodarki,    - zwiększony napływ absolwentów (efekt wyżu demograficznego),    - ujawnienie się osób pragnących poprzez status bezrobotnego uzyskać opłacanie z budżetu państwa składki na ubezpieczenie zdrowotne - w wielu przypadkach są to osoby zatrudnione w tzw. szarej strefie,    - spadek tempa przyrostu liczby miejsc pracy, szczególnie w małych i średnich przedsiębiorstwach, oraz dużej fluktuacji zatrudnienia w tym sektorze (spowodowane głównie czynnikami zewnętrznymi, np. kryzysem rosyjskim, a także nadmiernym fiskalizmem),    - małą elastyczność przepisów prawa pracy,    - ˝wygaszanie˝ pakietów socjalnych.    Pytanie 2. Dlaczego doszło do zachwiania koniunktury gospodarczej i wzrostu bezrobocia jesienią 2000 r.?    Jesienią 2000 r. zaobserwowano znaczne osłabienie wzrostu gospodarczego w porównaniu z I półroczem tego roku. Wpłynęło na to m.in. zwolnienie dynamiki produkcji sprzedanej przemysłu i spadek produkcji budowlano-montażowej w przedsiębiorstwach powyżej 9 pracujących. Wolniejszy niż w roku poprzednim był również wzrost sprzedaży detalicznej. Znacznie osłabła dynamika nakładów inwestycyjnych. W sektorze przedsiębiorstw, w większości sekcji nastąpił spadek zatrudnienia. Na wzrost bezrobocia jesienią 2000 r., oprócz czynników wymienionych w odpowiedzi na pytanie 1, istotny wpływ miały również wahania sezonowe wynikające z charakteru prowadzonej działalności. Dotyczyło to w szczególności prac w rolnictwie, budownictwie i turystyce, których zakres w IV kwartale uległ ograniczeniu.    Pytanie 3. Jaki jest obecnie poziom bezrobocia w Polsce? Jaka jest w tej kwestii prognoza na najbliższe miesiące?    W końcu lutego 2001 r. w ewidencji bezrobotnych zarejestrowanych było 2876466 osób, zaś stopa bezrobocia wynosiła 15,8%. Uwzględniając czynniki wymienione przy odpowiedzi na pytanie 1, a także wahania sezonowe bezrobocia, należy oczekiwać wzrostu poziomu i natężenia bezrobocia w marcu, kwietniu, październiku, listopadzie i grudniu oraz spadku w maju, czerwcu, lipcu i sierpniu. Przewiduje się, że stopa bezrobocia w końcu 2001 r. może osiągnąć nawet 17%, jeśli nie będzie odpowiednich środków na aktywne programy rynku pracy.    Pytanie 4. W jaki sposób jest przygotowywany nowy rządowy program przeciwdziałania bezrobociu? Jaką rolę w tych pracach odgrywają partnerzy społeczni?    Aby usprawnić proces wdrażania nowych rozwiązań dotyczących rynku pracy oraz działań interwencyjnych na rzecz redukowania bezrobocia, w dniu 24 stycznia 2001 r. minister pracy i polityki społecznej wydał zarządzenie w sprawie utworzenia Międzyresortowego Zespołu Roboczego ds. Porozumienia na Rzecz Tworzenia Miejsc Pracy. Do zadań zespołu należy w szczególności:    - przygotowywanie propozycji rozwiązań systemowych związanych ze sferą zatrudnienia, które będą sprzyjały procesowi tworzenia nowych miejsc pracy,    - ocena propozycji rozwiązań systemowych sprzyjających tworzeniu nowych miejsc pracy prezentowanych przez różnych partnerów społecznych,    - opracowanie stanowiska rządu w wyżej wymienionej sprawie i przygotowanie wariantów propozycji na potrzeby negocjowania z partnerami społecznymi treści porozumienia na rzecz tworzenia miejsc pracy,    - udział w negocjowaniu porozumienia na rzecz tworzenia miejsc pracy.    Przyjęty przez zespół program będzie negocjowany z przedstawicielami partnerów społecznych (związków zawodowych i organizacji pracodawców).    Pytanie 5. Jakie są zasadnicze elementy i propozycje nowego spójnego i kompleksowego rządowego programu przeciwdziałania bezrobociu?    Podstawę do opracowania programu stanowią przyjęte w dniu 16 stycznia br. przez Radę Ministrów ˝Rekomendacje dla polityki przeciwdziałania bezrobociu˝. Zgodnie z ˝Rekomendacjami...˝ powstrzymanie tendencji do wzrostu bezrobocia wymaga prowadzenia polityki pieniężnej i fiskalnej sprzyjającej wzrostowi gospodarczemu oraz realizacji następujących programów rządowych:    - ˝Narodowego planu działań na rzecz zatrudnienia na lata 2000-2001˝,    - ˝Kierunków działań rządu wobec małych i średnich przedsiębiorstw do 2002 roku˝,    - ˝Paktu dla rolnictwa i obszarów wiejskich˝.    Zgodnie z ˝Rekomendacjami...˝ działania rządu będą kierowane na:    1. Tworzenie miejsc pracy.    2. Podnoszenie kwalifikacji zawodowych.    3. Usprawnianie funkcjonowania instytucji rynku pracy.    4. Zmiany prawa pracy, w tym Kodeksu pracy w zakresie:    - zwiększenia liczby dopuszczalnych godzin nadliczbowych,    - przywrócenia możliwości zawierania nieograniczonej ilości umów na czas określony,    - podwyższenia progu zatrudnienia, powyżej którego konieczne jest tworzenie regulaminów pracy i regulaminów wynagrodzeń,    - stopniowej eliminacji okresu obciążania pracodawców kosztami wynagradzania pracownika za okres niezdolności do pracy.    Pytanie 6. Jakie są niezbędne nakłady finansowe, aby nowy program przeciwdziałania bezrobociu okazał się bardziej skuteczny?    Nakłady finansowe nie są znane, ich określenie będzie możliwe po opracowaniu programu.    Pytanie 7. Jakie dodatkowe wysiłki i inicjatywy podejmie rząd J. Buzka, aby szybciej i skuteczniej powstrzymać wzrost bezrobocia w Polsce?    Aby szybciej i skuteczniej powstrzymać wzrost bezrobocia w Polsce rząd w I kwartale br. podjął m.in. następujące działania:    - W dniu 6 marca br. Rada Ministrów przyjęła na I półrocze 2001 r. harmonogram nowych działań, które będą wspierać przedsiębiorców w zwiększaniu liczby miejsc pracy. Działania te dotyczą m.in.:    1) obniżenia obciążeń fiskalnych, szczególnie małego biznesu,    2) zwiększenia elastyczności rynku pracy,    3) intensyfikacji eksportu,    4) likwidacji administracyjnych barier rozwoju przedsiębiorczości,    5) ułatwienia przedsiębiorcom dostępu do zewnętrznych źródeł finansowania,    6) zwiększenia ilości środków publicznych na aktywne formy wsparcia sektora małych i średnich przedsiębiorstw.    Obecnie nowelizowane jest rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 1999 r. w sprawie algorytmu przekazywania środków Funduszu Pracy samorządom wojewódzkim i powiatowym. Nowelizacja ta ma na celu optymalny podział środków Funduszu Pracy, w tym także ustalenie odpowiedniej do posiadanej kwoty tego funduszu rezerwy prezesa Krajowego Urzędu Pracy. Jednocześnie zakłada się, że podział środków Funduszu Pracy na aktywne programy rynku pracy będzie uwzględniał ich efektywność.    Informując o powyższych działaniach rządu, pragnę wyrazić przekonanie, że działania te pozwolą na prozatrudnieniowy rozwój gospodarczy kraju oraz efektywne wykorzystanie środków Funduszu Pracy na aktywne programy rynku pracy umożliwiające trwałe ograniczenie bezrobocia.    Z szacunkiem    Minister    Longin Komołowski    Warszawa, dnia 20 marca 2001 r.