Debaty sejmoweI Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie programu szkoleń dla pracujących rolników

   Odpowiadając na interpelację pana posła Stanisława Steca w sprawie programu szkoleń dla pracujących rolników, pragnę poinformować, że prawo unijne tylko przy korzystaniu ze środków Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej stawia wymóg posiadania przez rolnika odpowiedniej wiedzy i umiejętności zawodowych (rozporządzenie Rady nr 1257/1999). Kwalifikacje są natomiast określane w każdym kraju członkowskim odrębnie. Możliwość skorzystania przez rolników z funduszy przedakcesyjnych zapewni realizacja programu SAPARD, w którym wymóg kwalifikacji zawodowych dla beneficjentów określony jest dość liberalnie: bądź wykształcenie rolnicze, bądź nierolnicze (w tym również podstawowe) i udokumentowany staż w samodzielnym prowadzeniu gospodarstwa (komponent 2.2.1: inwestycje w gospodarstwach rolnych).    Efektywność przemian w rolnictwie i jego otoczeniu zależy od aktywnego udziału mieszkańców wsi w kształtowaniu własnych warsztatów pracy i warunków życia, a to w dużej mierze wynika z ich właściwego przygotowania zawodowego. Staje się to szczególnie istotne w momencie integracji z UE. Aby polscy rolnicy mogli być konkurencyjni, muszą posiadać nowoczesną wiedzę i umiejętności zawodowe. Ponieważ poruszana problematyka jest bardzo obszerna (obejmuje zarówno zdobywanie i podnoszenie kwalifikacji, jak i doskonalenie zawodowe), pragnę przedstawić zasadnicze działania Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi z tego zakresu.    W latach 1997-1998 minister rolnictwa i gospodarki żywnościowej powołał 27 centrów kształcenia praktycznego i 48 rolniczych centrów kształcenia ustawicznego. Połączenie centrów z już istniejącymi zespołami szkół rolniczych dysponującymi dobrą bazą dydaktyczną do nauczania teoretycznego i praktycznego oraz wysoko kwalifikowaną kadrą dawało gwarancję stworzenia placówki kształcenia ustawicznego zaspokajającej potrzeby edukacyjne mieszkańców obszarów wiejskich, w tym rolników. Od 1999 r. wraz z wejściem w życie reformy administracyjnej państwa minister rolnictwa i rozwoju wsi przestał być organem prowadzącym zarówno dla szkół, jak i placówek kształcenia rolniczego i nie ma bezpośredniego wpływu na ich funkcjonowanie ani tytułu prawnego do finansowego ich wspierania.    Zgodnie z ustawą o działach administracji rządowej minister rolnictwa i rozwoju wsi stał się odpowiedzialny m.in. za podnoszenie kwalifikacji zawodowych mieszkańców obszarów wiejskich. W tym zakresie konieczna jest ścisła współpraca z ministrem edukacji narodowej, ministrem pracy i polityki społecznej, a także z jednostkami samorządu terytorialnego oraz z organizacjami zawodowymi i społecznymi rolników. Zadanie to realizowane jest przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) oraz Krajowe Centrum Doradztwa Rozwoju Rolnictwa i Obszarów Wiejskich (KCD).    Zgodnie z ustawą z dnia 29 grudnia 1993 r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (DzU z 1994 r. nr 1, poz. 2, z późn. zm.) do zadań agencji należy m.in. dofinansowywanie kształcenia środowiska wiejskiego poprzez program podnoszenia kwalifikacji zawodowych mieszkańców wsi w obszarach gmin wiejskich i wiejsko-miejskich.    Wobec niskiego poziomu wykształcenia mieszkańców dofinansowanie ze środków ARiMR pozwala na zmniejszenie kosztów uczestnictwa, co stanowi zachętę do udziału w organizowanych szkoleniach dla większej liczby rolników i bezrobotnych mieszkańców wsi.    Szkoły, uczelnie, instytuty, zakłady doświadczalne i ośrodki doradztwa rolniczego przy finansowym wsparcu agencji (maksymalnie do 30 tys. zł) organizują szkolenia dla mieszkańców wsi mające na celu podniesienie i poszerzenie kwalifikacji zawodowych (w tym w zawodzie rolnika) lub zdobycie nowych umiejętności pozwalających na uzyskanie dodatkowych źródeł dochodu.    Pomoc finansowa agencji jest przeznaczana na:    - wynagrodzenie wykładowców,    - zakup i przygotowanie materiałów dydaktycznych,    - zakup materiałów eksploatacyjnych niezbędnych do realizacji przedsięwzięcia.    W 2000 r. dofinansowywane były w szczególności przedsięwzięcia dotyczące:    a) przystosowania polskiego rolnictwa i obszarów wiejskich do integracji z Unią Europejską,    b) szkoleń w zakresie zasad prowadzenia rachunkowości rolnej dla rolników, którzy zaciągnęli kredyty z dopłatą ARiMR z linii na utworzenie lub urządzenie gospodarstw rolnych przez osoby, które nie ukończyły 40 roku życia,    c) marketingu, tworzenia i funkcjonowania rynku rolno-spożywczego,    d) zdobywania pozarolniczych kwalifikacji zawodowych przez ludność wiejską i rolników, w tym także przeszkolenia z zakresu turystyki wiejskiej,    e) podnoszenia kwalifikacji zawodowych w zawodzie rolnika oraz edukacji ekologicznej.    ARiMR w ramach swojej działalności w roku 2000 finansowała programy podnoszenia i zmiany kwalifikacji zawodowych mieszkańców wsi na łączną kwotę 10,3 mln zł (9,85 mln w 1999 r.), szkoląc 84 127 osób, w tym 60 640 rolników.    Ponadto wprowadzona w 2000 r. zmiana w ustawie o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa m.in. umożliwia wspieranie kształcenia mieszkańców wsi w szkołach wyższych poprzez udzielanie poręczeń spłat kredytów studenckich. Przepisy regulujące kwestie związane z udzielaniem kredytów studenckich ograniczyły dostępność do tych kredytów młodzieży studenckiej pochodzącej ze wsi nieposiadającej wymaganych przepisami Prawa bankowego zabezpieczeń spłat. Powyższa zmiana pozwoli na poręczanie tego rodzaju kredytów przez ARiMR, co zwiększy dostępność studiów wyższych dla młodzieży wiejskiej.    Jednocześnie Krajowe Centrum Doradztwa Rozwoju Rolnictwa i Obszarów Wiejskich objęło w 2000 r. różnymi formami doskonalenia zawodowego 76 023 rolników i mieszkańców obszarów wiejskich.    Ponadto corocznie z budżetu ministra rolnictwa i rozwoju wsi zlecane są jednostkom niepaństwowym zadania na rzecz podnoszenia poziomu kwalifikacji zawodowych, alternatywnych metod produkcji, rozwoju agroturystyki (w 2000 r. przeznaczono na ten cel 2,25 mln zł).    Wszystkie przedstawione formy działania mające na celu kształcenie, dokształcanie i doskonalenie zawodowe mieszkańców wsi będą realizowane również w latach następnych.    Podsekretarz stanu    Feliks Klimczak    Warszawa, dnia 20 kwietnia 2001 r.