Debaty sejmoweI Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie kontrowersji dotyczących usuwania uszkodzonych pojazdów z dróg

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na pismo z dnia 19 maja 2005 r., o sygn. SPS-0202-10041/05, przekazujące interpelację Posła na Sejm RP Pani Marii Zbyrowskiej w sprawie kontrowersji dotyczących usuwania uszkodzonych pojazdów z dróg, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.    Sposób postępowania z pojazdami, których stan techniczny zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego, powoduje uszkodzenie drogi albo narusza wymagania ochrony środowiska, oraz pojazdami pozostawionymi bez tablic rejestracyjnych lub takimi, których stan wskazuje na to, iż nie są używane, reguluje art. 130a i art. 50a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j.: Dz. U. z 2003 r., Nr 58, poz. 515 z późn. zm.) oraz rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. Nr 134, poz. 1133 z późn. zm.).    Na podstawie art. 130a ust. 1 Prawa o ruchu drogowym pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela w przypadku nieokazania przez kierującego dokumentu stwierdzającego zawarcie umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu lub stwierdzającego opłacenie składki tego ubezpieczenia oraz przekroczenia wymiarów, dopuszczalnej masy całkowitej lub nacisku osi określonych w przepisach o ruchu drogowym. Natomiast na podstawie ust. 2 omawianego przepisu, pojazd może być usunięty z drogi na koszt właściciela, jeżeli nie ma możliwości zabezpieczenia go w inny sposób, w przypadku gdy kierowała nim osoba znajdująca się w stanie nietrzeźwości lub w stanie po użyciu alkoholu albo środka działającego podobnie do alkoholu lub nieposiadająca przy sobie dokumentów uprawniających do kierowania lub używania pojazdu oraz gdy stan techniczny pojazdu zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego, powoduje uszkodzenie drogi albo narusza wymagania ochrony środowiska - decyzje w ww. przypadkach podejmuje policjant. W sytuacji pozostawienia pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu, uprawnienie do podjęcia decyzji o usunięciu pojazdu z drogi przysługuje policjantowi oraz strażnikowi gminnemu (miejskiemu).    Pojazd może być, także na podstawie art. 130a ust. 3 Prawa o ruchu drogowym, przemieszczony lub usunięty z drogi, jeżeli utrudnia prowadzenie akcji ratowniczej. Decyzję o przemieszczeniu lub usunięciu pojazdu z drogi podejmuje w tym przypadku policjant lub osoba dowodząca akcją ratowniczą.    Konstrukcja przepisu art. 130a Prawa o ruchu drogowym wskazuje, że pojazd może być usunięty wówczas, gdy nie ma możliwości zabezpieczenia go w inny sposób.    Pojazd może również zostać zabezpieczony we własnym zakresie przez kierującego (np. poprzez powierzenie pojazdu osobie przez niego wskazanej).    Jeżeli pojazd ma powypadkowe uszkodzenia uniemożliwiające dalsze korzystanie z niego i nie jest on potrzebny jako dowód w postępowaniu karnym (np. do dalszych badań biegłego sądowego), to wybór podmiotu holującego należy do kierującego, który nie jest w tym wyborze w żaden sposób ograniczony.    Do wyjątków od tej zasady należą przypadki, gdy kierujący nie jest w stanie sam zabezpieczyć pojazdu (np. został zabrany przez karetkę do szpitala). W takim przypadku zlecenie holowania wystawia Policja i zobowiązana jest ona do korzystania z firmy wyznaczonej przez starostę w trybie art. 130a ust. 5 Prawa o ruchu drogowym.    Realizując zapisy ustawy Prawo o ruchu drogowym, policjanci stosują się do zasady, że właściciel pojazdu jest uprawniony do żądania, aby usługę zabezpieczenia pojazdu wykonała konkretna, wskazana przez niego pomoc drogowa (w tym także pomoc drogowa, która nie jest wyznaczona przez starostę). Dotyczy to w równym stopniu zabezpieczenia odpłatnego (na koszt właściciela), jak i nieodpłatnego (np. w ramach assistance). Jeżeli właściciel pojazdu nie wskaże konkretnej pomocy drogowej, usunięcia pojazdu na zlecenie organu Policji dokonuje wyłącznie podmiot wyznaczony przez starostę.    Natomiast zgodnie z art. 50a ust. 1 Prawa o ruchu drogowym, pojazd pozostawiony bez tablic rejestracyjnych lub pojazd, którego stan wskazuje na to, że nie jest używany, może zostać usunięty z drogi na koszt właściciela lub posiadacza - decyzję w takim przypadku podejmuje strażnik gminny (miejski) lub policjant.    Tryb oraz warunki współdziałania z Policją (i innymi podmiotami uprawnionymi do podejmowania decyzji o usunięciu pojazdu) jednostek usuwających pojazdy lub prowadzących parkingi strzeżone, szczegółowy tryb oraz jednostki i warunki ich współdziałania w zakresie usuwania pojazdów bez tablic rejestracyjnych lub których stan wskazuje, że nie są używane, tryb i warunki wydawania pojazdu z parkingu, tryb postępowania w zakresie przejęcia pojazdu na rzecz Skarbu Państwa oraz na własność gminy szczegółowo określa ww. rozporządzenie w sprawie usuwania pojazdów.    Należy stwierdzić, że wymienione przepisy wskazują wprost podmioty uprawnione do podjęcia decyzji o przemieszczeniu lub usunięciu pojazdu z drogi oraz do usuwania pojazdów.    Nadmieniam, że problematyka zlecania holowania pojazdów przez policjantów jest monitorowana i kontrolowana przez ich bezpośrednich przełożonych, jak również pozostaje w stałym zainteresowaniu kierownictwa Policji.    Z wyrazami szacunku    Minister    Ryszard Kalisz    Warszawa, dnia 8 czerwca 2005 r.