Debaty sejmoweI Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie opieszałości w działalności syndyków masy upadłości i narażenia na straty budżetu państwa

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na interpelację pani Alicji Lis, posła na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, z dnia 18 marca 2002 r. dotyczącą działalności syndyków, uprzejmie wyjaśniam, co następuje.    Odnośnie do punktu 1 interpelacji    Syndyk upadłości jest organem postępowania upadłościowego. Jego wyznaczenie następuje w postanowieniu sądu o ogłoszeniu upadłości (art. 14 rozporządzenia prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. Prawo upadłościowe - tekst jednolity: DzU z 1991 r. nr 118, poz. 512, ze zm.). Syndyk upadłości, obejmując z mocy samego prawa majątek upadłego, zarządza tym majątkiem i przeprowadza jego likwidację (art. 90 ww. Prawa upadłościowego). Wydaje niezwłocznie upadłemu jego majątek, księgi, korespondencję i dokumenty z dniem prawomocnego umorzenia lub ukończenia postępowania upadłościowego, również gdy postanowienie o ogłoszeniu upadłości zostało prawomocnie uchylone (art. 221 i 223 cyt. Prawa upadłościowego).    Syndyk upadłości swoje obowiązki wykonuje pod nadzorem sędziego-komisarza, który też oznacza czynności, których syndykowi nie wolno wykonywać bez jego zezwolenia albo bez uzyskania zgody rady wierzycieli (art. 87 § 1 ww. Prawa upadłościowego). Z powyższego wynika, iż instytucja syndyka upadłości i jego praca nierozerwalnie związane są z tokiem postępowania upadłościowego, którym kieruje sędzia-komisarz - zgodnie z art. 87 § 1 cyt. Prawa upadłościowego.    Tak więc pełne rozeznanie co do pracy syndyków upadłości z racji pełnionej funkcji posiadają przede wszystkim sędziowie-komisarze, ewentualnie sąd podejmujący czynności w danej sprawie.    Rada Ministrów nie jest organem bezpośrednio nadzorującym pracę syndyków upadłości ani też organem kompleksowo i sukcesywnie analizującym ich pracę. Natomiast jeden z członków Rady Ministrów - minister sprawiedliwości jako sprawujący zwierzchni nadzór nad działalnością administracyjną sądów powszechnych (art. 9 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych - DzU nr 98, poz. 1070, ze zm.) na skutek wykonywania czynności z zakresu nadzoru, np. wizytacji (lustracji) sądu albo niektórych jego jednostek organizacyjnych, badania toku i sprawności postępowania w poszczególnych sprawach, może dysponować wynikającą z powyższego wiedzą o pracy syndyków upadłości.    Odnośnie do punktu 2 interpelacji.    Analiza działalności syndyków upadłości pod kątem sprawnego prowadzenia procesu sprzedaży majątku upadłego, od wyceny poczynając na zaspokojeniu roszczeń wierzycieli kończąc, odbywa się w toku wykonywanych przez ministra sprawiedliwości i podległe mu służby czynności nadzorczych przewidzianych przez ww. ustawę Prawo o ustroju sądów powszechnych. Tymi czynnościami są: wizytacje (lustracje) sądu albo jego niektórych jednostek organizacyjnych, badanie toku i sprawności postępowania w poszczególnych sprawach (art. 38 § 1 cyt. Prawa o ustroju sądów powszechnych).    W 2000 r. prezesi sądów nadesłali Ministerstwu Sprawiedliwości sprawozdania z lustracji postępowań upadłościowych toczących się:    - w Sądzie Rejonowym V Wydziale Gospodarczym w Kielcach,    - w Sądzie Rejonowym V Wydziale Gospodarczym w Sieradzu,    - w Sądzie Okręgowym XIV Wydziale Gospodarczym w Katowicach,    - w Sądzie Rejonowym VIII Wydziale Gospodarczym w Częstochowie,    - w Sądzie Rejonowym VI Wydziale Gospodarczym w Rybniku,    - w Sądzie Rejonowym V Wydziale Gospodarczym w Tarnobrzegu,    - w Sądzie Rejonowym V Wydziale Gospodarczym w Radomiu,    - w Sądzie Rejonowym XIII Wydziale Gospodarczym w Szczecinie,    - w Sądzie Rejonowym VI Wydziale Gospodarczym dla Wrocławia-Fabrycznej,    - w Sądzie Rejonowym XV Wydziale Gospodarczym w Poznaniu,    - w Sądzie Rejonowym V Wydziale Gospodarczym w Lesznie.    Również w 2000 r. nadesłano sprawozdania z wizytacji wydziałów prowadzących sprawy upadłościowe:    - IX Wydziału Gospodarczego Sądu Rejonowego w Gdańsku,    - XVII Wydziału Gospodarczego Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie,    - V Wydziału Gospodarczego Sądu Rejonowego w Radomiu,    - V Wydziału Gospodarczego Sądu Rejonowego w Lesznie,    - XV Wydziału Gospodarczego Sądu Rejonowego w Poznaniu,    - VI Wydziału Gospodarczego Sądu Rejonowego w Bytomiu.    W 2001 r. przesłano Ministerstwu Sprawiedliwości sprawozdania z lustracji postępowań upadłościowych prowadzonych:    - w Sądzie Okręgowym VI Wydziale Gospodarczym w Toruniu,    - w Sądzie Rejonowym VI Wydziale Gospodarczym w Bielsku-Białej,    - w Sądzie Okręgowym XIII Wydziale Gospodarczym w Katowicach,    - w Sądzie Rejonowym VI Wydziale Gospodarczym w Bytomiu (dwukrotnie),    - w Sądzie Rejonowym IX Wydziale Gospodarczym w Katowicach,    - w Sądzie Rejonowym XIII Wydziale Gospodarczym w Szczecinie,    - w Sądzie Rejonowym VII Wydziale Gospodarczym w Gliwicach,    - w Sądzie Rejonowym V Wydziale Gospodarczym w Zabrzu.    Nadto na zlecenie ministerstwa dwukrotnie została przeprowadzona lustracja spraw upadłościowych toczących się w Sądzie Rejonowym w Toruniu VII Wydziale Gospodarczym.    W 2001 r. nadesłano także sprawozdania z wizytacji wydziałów gospodarczych prowadzących m.in. sprawy upadłościowe:    - V Wydziału Gospodarczego Sądu Rejonowego w Kaliszu,    - VI Wydziału Gospodarczego Sądu Rejonowego w Wadowicach,    - XVII Wydziału Gospodarczego Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie,    - V Wydziału Gospodarczego Sądu Rejonowego w Łomży.    W 2002 r. nadesłano Ministerstwu Sprawiedliwości sprawozdania z wykonanych w roku ubiegłym i bieżącym lustracji postępowań upadłościowych toczących się:    - w Sądzie Rejonowym V Wydziale Gospodarczym w Białej Podlaskiej,    - w Sądzie Rejonowym V Wydziale Gospodarczym w Kielcach,    - w Sądzie Rejonowym X Wydziale Gospodarczym w Katowicach,    - w Sądzie Rejonowym V Wydziale Gospodarczym w Pile,    - w Sądzie Rejonowym VI Wydziale Gospodarczym w Bytomiu.    Zostały nadto przeprowadzone wizytacje obejmujące także sprawy upadłościowe:    - w Sądzie Rejonowym VIII Wydziale Gospodarczym dla Krakowa-Śródmieścia,    - w Sądzie Rejonowym V Wydziale Gospodarczym w Dzierżonowie,    - w Sądzie Rejonowym VI Wydziale Gospodarczym w Będzinie.    Na zlecenie ministerstwa w okresie od 2 listopada do 31 grudnia 2001 r. została przeprowadzona lustracja postępowania upadłościowego Stoczni Gdańskiej SA toczącego się w Sądzie Rejonowym w Gdańsku Wydziale Gospodarczym.    Analizę sprawozdań z lustracji i wizytacji, stanowiących m.in. podstawę do oceny pracy syndyków upadłości, przeprowadzają sędziowie delegowani do Ministerstwa Sprawiedliwości, jak też sędziowie-wizytatorzy poszczególnych sądów apelacyjnych i okręgowych.    Odnośnie do punktu 3 interpelacji.    Właściwe postępowanie upadłościowe, tj. to postępowanie, które toczy się po ogłoszeniu przez sąd upadłości przedsiębiorcy, przeciętnie trwa od kilkunastu do kilkudziesięciu miesięcy. Na długotrwałość tego postępowania wpływ mają:    - trudności ze znalezieniem nabywcy (nabywców) poszczególnych składników majątku dłużnika lub ze sprzedażą całego przedsiębiorstwa,    - nieuregulowany stan prawny nieruchomości,    - niezakończone prawomocnie postępowanie sądowe i administracyjne toczące się z udziałem syndyka upadłości,    - trudności z wyegzekwowaniem wierzytelności przysługujących masie upadłości.    Podkreślić tutaj należy, że nie wszystkie przyczyny powodujące długotrwałość postępowania upadłościowego zależą od syndyka upadłości lub sądu, w którym postępowanie się toczy. W przypadku gdy syndyk nienależycie lub nieterminowo wykonuje czynności, sąd może wyznaczyć w jego miejsce innego syndyka. Tego rodzaju instrument przewidziany w art. 101 § 1 ww. Prawa upadłościowego jest, jak to wynika z wizytacji (lustracji) postępowań upadłościowych, przez sąd stosowany. Stąd jeżeli nawet syndyk nienależycie wykonywałby obowiązki, uchybienie nie dotyczyłoby całego toku postępowania, a najwyżej jego części.    Nie zostały ustalone, a co za tym idzie oszacowane straty, które miałyby być spowodowane opieszałym czy pozorowanym funkcjonowaniem syndyków upadłości. Takich statystyk (zbiorów informacji) nie prowadzi się. Tego typu dane mogłyby być znane w indywidualnych przypadkach, gdy na tle wyłącznie konkretnego postępowania upadłościowego zastosowanie znajdzie art. 102 cyt. Prawa upadłościowego, zgodnie z którym to przepisem syndyk upadłości odpowiada za szkodę wyrządzoną niesumiennym pełnieniem obowiązków.    Odnośnie do punktu 4 interpelacji.    Aktualnie obowiązuje powołane wyżej rozporządzenie prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. Prawo upadłościowe (tekst jednolity: DzU z 1991 r. nr 118, poz. 512, ze zm.).    W ramach prac Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego, działającej przy ministrze sprawiedliwości, został przygotowany projekt nowej ustawy obejmującej regulację nowego Prawa upadłościowego i układowego.    Wspomniany projekt zawiera rozwiązania, które zmierzają do uproszczenia procedury w sprawach upadłościowych i do przyspieszenia postępowania w tych sprawach, m.in. przewiduje płynną zmianę sposobu prowadzenia postępowania; w zależności od wyników oceny przesłanek niewypłacalności postępowanie będzie zmierzać do likwidacji masy lub do zawarcia układu. Ponadto przewiduje się koncentrację spraw dotyczących upadłości, zgodnie z którą wszystkie sprawy przeciwko masie - z wyjątkiem spraw z zakresu prawa rodzinnego - rozpoznawał będzie sąd upadłościowy, jak również projekt rozszerza zakres spraw przyznanych do rozstrzygania sędziemu-komisarzowi. Istotnym fragmentem nowej regulacji jest też część dotycząca międzynarodowego postępowania upadłościowego.    Powyższy projekt wkrótce zostanie przekazany do uzgodnień międzyresortowych. Obecnie jest przedmiotem oceny służb finansowych resortu pod kątem skutków finansowych, jakie wywoła wdrożenie projektowanej ustawy. Wnikliwa ocena finansowa jest konieczna w aktualnej kondycji budżetu państwa, zważywszy, że projekt przewiduje przekazanie spraw upadłościowych dotychczas rozpatrywanych przez sądy rejonowe sądom okręgowym.    W ramowym planie prac Rady Ministrów nowe Prawo upadłościowe przewidziane jest do rozpatrzenia w listopadzie br.    Z poważaniem    Podsekretarz stanu    Marek Staszak    Warszawa, dnia 12 kwietnia 2002 r.