Debaty sejmoweI Kadencja

Interpelacja w sprawie ograniczenia uprawnień właścicieli nieruchomości położonych na terenach parków narodowych, rezerwatów przyrody oraz parków krajobrazowych co do możliwości swobodnego zagospodarowywania gruntów na podstawie ustawy o ochro

   Szanowny Panie Ministrze! Ustawa z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody (DzU z 1991 r. nr 114, poz. 492, z późn. zm.) określa zasady ochrony przyrody, która w rozumieniu tejże ustawy oznacza zachowanie, właściwe wykorzystanie oraz odnawianie zasobów i składników przyrody, w szczególności dziko występujących roślin i zwierząt oraz kompleksów przyrodniczych i ekosystemów. Ochrona przyrody ma na celu:    1) utrzymanie procesów ekologicznych i stabilności ekosystemów,    2) zachowanie różnorodności gatunkowej,    3) zachowanie dziedzictwa geologicznego,    4) zapewnienie ciągłości istnienia gatunków i ekosystemów,    5) kształtowanie właściwych postaw człowieka wobec przyrody,    6) przywracanie do stanu właściwego zasobów i składników przyrody.    W myśl art. 3 ochrona przyrody jest obowiązkiem każdego obywatela, organów administracji publicznej, a także jednostek organizacyjnych oraz osób prawnych i fizycznych prowadzących działalność wpływającą na przyrodę. W myśl art. 13 ww. ustawy poddanie pod ochronę następuje przez:    1) tworzenie parków narodowych,    2) uznawanie określonych obszarów za rezerwaty przyrody,    3) tworzenie parków krajobrazowych,    4) wyznaczanie obszarów chronionego krajobrazu,    5) wprowadzanie ochrony gatunkowej roślin i zwierząt,    6) wprowadzanie ochrony indywidualnej w drodze uznania za:    a) pomniki przyrody,    b) stanowiska dokumentacyjne,    c) użytki ekologiczne,    d) zespół przyrodniczo-krajobrazowy.    Park narodowy w myśl ustawy o ochronie przyrody obejmuje obszar chroniony, wyróżniający się szczególnymi wartościami naukowymi, przyrodniczymi, społecznymi, kulturowymi i wychowawczymi, o powierzchni nie mniejszej niż 1000 ha, na którym ochronie podlega całość przyrody oraz swoiste cechy krajobrazu. Nieruchomości stanowiące własność skarbu państwa położone w granicach parku narodowego przechodzą w zarząd parku. Plany zagospodarowania przestrzennego dotyczące obszarów, w których skład wchodzi park narodowy wraz z otuliną, wymagają uzgodnienia z dyrektorem parku narodowego. Rezerwat przyrody jest obszarem obejmującym zachowane w stanie naturalnym lub mało zmienionym określone gatunki roślin i zwierząt, elementy przyrody nieożywionej mające istotną wartość ze względów naukowych, przyrodniczych, kulturowych bądź krajobrazowych. Wedle art. 24 tej ustawy park krajobrazowy jest obszarem chronionym ze względu na wartości przyrodnicze, historyczne i kulturowe, a celem jego utworzenia jest zachowanie, popularyzacja i upowszechnienie tych wartości w warunkach racjonalnego gospodarowania.    Art. 36 ustawy o ochronie przyrody wprowadza zakaz budowy lub rozbudowy urządzeń w parku narodowym i rezerwacie przyrody, z wyjątkiem budów dla realizacji celów parku i związanych z gospodarką leśną (po wyrażeniu zgody przez dyrektora parku narodowego lub wojewody). Taki generalny zakaz nie obowiązuje w parku krajobrazowym i na obszarach chronionego krajobrazu. W myśl jednakowoż art. 37 ust. 1 pkt 11 i 23 wojewoda może ograniczyć, a nawet zakazać tu działalności przemysłowej, rolniczej, hodowlanej lub handlowej. Ograniczenie to dotyczy budowy lub rozbudowy obiektów budowlanych, linii komunikacyjnych, urządzeń lub instalacji, a w każdym razie odnosi się do budowli, obiektów i urządzeń oddziałujących szkodliwie na środowisko. Ten ostatni zakaz wynika z przepisu art. 73 ust. 1 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska (DzU z 1994 r. nr 49, poz. 196. z późn. zm.).    Mając na uwadze liczne skargi właścicieli nieruchomości położonych na terenach parków narodowych, rezerwatów przyrody oraz parków krajobrazowych w myśl ustawy o ochronie przyrody, mam pytania do pana ministra:    1. Czy pan minister wie o tym, iż sprzeciw właścicieli nieruchomości położonych na terenach ww. budzi forma i tryb wprowadzania zakazu ograniczającego możliwość swobodnego zagospodarowywania gruntów (zakaz budowy także domów letniskowych i remontów istniejących zabudowań)?    2. Czy pan minister jest świadom tego, iż ustawa o ochronie przyrody wprowadzająca ww. zakaz przeczy konstytucyjnej zasadzie nienaruszalności prawa obywateli do własności i innych praw majątkowych?    3. Czy pan minister uzna za stosowne i konieczne wprowadzenie przepisów prawnych regulujących uprawnienia właścicieli gruntów, wcześniej bez ich zgody włączonych w obszar parków narodowych i rezerwatów przyrody?    Z poważaniem    Poseł Renata Szynalska    Kalisz, dnia 25 czerwca 2001 r.