Debaty sejmoweI Kadencja

Interpelacja w sprawie utrzymywania niekorzystnych zasad rozliczania i likwidacji szkód komunikacyjnych przez ubezpieczycieli

   Szanowny Panie Ministrze! Do 1999 roku rozliczanie szkód komunikacyjnych odbywało się w systemie bezgotówkowym na zasadzie umowy między ubezpieczycielem a autoryzowanym serwisem. Od 1999 r. przy rozliczaniu kosztów likwidacji szkód ubezpieczyciele bazują na tabelach systemów Eurotax lub Audatex określających średni teoretyczny koszt naprawy danego zakresu uszkodzeń w danym typie pojazdu, w oparciu o katalogowe ceny części zamiennych i materiałów koniecznych do naprawy oraz szacowany stopień pracochłonności i założony wynikający z niego koszt robocizny. Ubezpieczyciele dokonują wypłat sum ubezpieczenia według stałych, sztywno ustalonych, katalogowych stawek, a nie faktycznych kosztów naprawy ponoszonych przez właścicieli pojazdów.    Tymczasem w przypadku cieszących się dobrą renomą i doskonałych jakościowo autoryzowanych serwisów, zwłaszcza w większych ośrodkach, faktyczne koszty napraw znacznie przewyższają te przewidywane przez towarzystwa ubezpieczeniowe. Wynika to m.in. z wyższych kosztów pracy odpowiednio wykwalifikowanych specjalistów, wyższych kosztów czynszów, mediów, opłat miejscowych, wyższych rzeczywistych kosztów markowych części i materiałów.    Taki stan siłą rzeczy zmusza właścicieli pojazdów do dokonywania napraw w nieautoryzowanych, często przydomowych warsztatach, które metodą gospodarską, bez specjalistycznego wyposażenia, często przy użyciu słabych jakościowo komponentów dokonują napraw tanio, często poniżej szacunków ubezpieczyciela, lecz absolutnie niespełniających wymagań jakościowych (a co za tym idzie, często i bezpieczeństwa) założonych przez producenta.    Warsztaty te mogą zaoferować tak niskie koszty, ponieważ znacząca część ich obrotu jest nierejestrowana i odbywa się w szarej strefie. Pracownicy zatrudniani są ˝na czarno˝, części zamienne oraz materiały do napraw kupowane są bez faktur, niekiedy nawet od paserów współpracujących ze złodziejami specjalizującymi się w kradzieżach samochodów na części.    Z kolei to, że naprawy wykonywane są za sumy niższe niż szacowane i wypłacane przez ubezpieczyciela, powoduje, że nadwyżki wręcz stają się źródłem dodatkowego dochodu, zachęcając tym samym do aranżowania wypadków w celu wyłudzenia odszkodowania na tzw. ˝stłuczkę˝.    Z drugiej strony sytuacja taka uderza w legalnie działające warsztaty i serwisy autoryzowane, które ze względu na spadek liczby klientów popadają w złą kondycję finansową, muszą ograniczać zatrudnienie, a często likwidować działalność.    Kolejną sprawą jest, że pomimo stosownych orzeczeń Sądu Najwyższego towarzystwa ubezpieczeniowe, powołując się na fakt nieistnienia w polskim systemie prawnym zasady wiążących precedensów, w sumach wypłacanych w związku z likwidacją szkody w dalszym ciągu powszechnie nie uwzględniają sumy podatku VAT. Powoduje to konieczność dochodzenia przez ubezpieczonych wspomnianej należności na długiej i uciążliwej drodze sądowej, a jednocześnie jest kolejnym czynnikiem zniechęcającym do likwidowania szkód w legalnie działających warsztatach autoryzowanych.    Wprowadzone na początku tego roku zmiany w przepisach ubezpieczeniowych praktycznie w żaden sposób nie przyczyniły się do poprawy tego stanu rzeczy.    Czy wobec powyższego, Panie Ministrze, planowane są jakiekolwiek przedsięwzięcia w celu likwidacji tego patologicznego stanu rzeczy?    Czy oszacowano straty poniesione przez państwo polskie z tytułu nieodprowadzonego podatku VAT, podatków bezpośrednich, składek ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego, w związku z masowym dokonywaniem napraw samochodów w warsztatach w ˝szarej strefie˝ likwidacji szkód ubezpieczeniowych przez właścicieli zmuszonych do tego obecnie obowiązującymi zasadami likwidacji szkód?    Czy za pośrednictwem podległych sobie służb i instytucji resort nie zamierza wpływać na ubezpieczycieli, aby ci zmienili swoją dotychczasową linię postępowania względem ubezpieczonych?    Czy Ministerstwo przygotowuje jakieś rozwiązania prawne, które zagwarantują poszkodowanym ubezpieczonym pełną wypłatę ubezpieczenia według faktycznie poniesionych kosztów, zachęcając tym samym do korzystania z legalnie funkcjonujących i dobrych jakościowo warsztatów i serwisów autoryzowanych, a jeśli tak, to w jakim czasie zmiany te mogłyby wejść w życie?    Z poważaniem    Poseł Grzegorz Dolniak    Warszawa, dnia 5 listopada 2004 r.